Wadowice, Andrychów, Brody, Brzeźnica, Kalwaria Zebrzydowska, Lanckorona, Spytkowice, Stryszów, Tomice, Wieprz 

 

 

 

Zamek jest jeden, drzew wiele Wyróżniony

Zamek jest jeden, drzew wiele

– Zamek mamy tylko jeden, drzew jest dużo – mówi Eligiusz Dworaczyński, archeolog kierujący pracami na wzgórzu zamkowym w Lanckoronie. Niedługo drzewa, których korzenie niszczą pozostałości zamkowych murów, trzeba będzie wyciąć. Inaczej za kilka lat z zabytkowego obiektu nic nie zostanie.

Gmina Lanckorona planuje ruiny zamku odrestaurować i uczynić miejscem, które zainteresuje turystów. Całe wzgórze zamkowe ma zostać zrewitalizowane. Na to jednak potrzeba i czasu, i pieniędzy.

– Chcemy zabezpieczyć ruiny przed dalszym zniszczeniem, przed całkowitą degradacją – mówi Tadeusz Łopata, Wójt Gminy Lanckorona. – Następnie zamierzamy zrewitalizować wzgórze. Planujemy podnieść mury wieży, odbudować narożniki, zwodzony most. To możemy zrobić. Dodatkowo powstaną tablice informacyjne, ścieżki edukacyjne – dodaje.

Kiedy odrestaurowane wzgórze zamkowe zostanie udostępnione turystom? – To bardzo długa i kosztowna procedura – zaznacza Tadeusz Łopata. – Prawdopodobnie potrwa to około dziesięciu lat. Niestety, z uwagi na koszty, gmina sama nie jest w stanie wykonać tego zadania. Będziemy zatem aplikować o środki zewnętrzne. W grę wchodzą dziesiątki milionów. W tym roku zamierzamy starać się o środki z Urzędu Marszałkowskiego, później z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego – dodaje wójt.

Porządkowanie, konserwacja i ciekawe znaleziska

Zanim jednak wykonany zostanie projekt aranżacji wzgórza zamkowego, pierwszym krokiem są prace porządkowo-konserwatorskie, które zakończyły się w grudniu 2017 roku.

Pierwsze badania archeologiczne prowadzono tu jeszcze w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku. Kolejne wykonano w 2010-2011 roku – wówczas prowadzono prace poza murami średniowiecznego zamku, w części północno-wschodniej (podzamcze) i północnej, zajmowanej przez nowożytne fortyfikacje.

W ubiegłym roku zajęto się natomiast pozyskaniem informacji o zabudowie części mieszkalnej zamku. Przed opracowaniem koncepcji zagospodarowania wzgórza konieczne było też uprzątnięcie hałd ziemi, zalegających na gruzowisku, które pozostało jeszcze po zburzeniu zamku. Warto przypomnieć, że w czasie rozbiorów znajdowało się tu więzienie. Kiedy jednak przeniesiono je do Wadowic, zamek został zniszczony. Jego pozostałości posłużyły później za materiał budowlany. Do dziś pozostały ruiny.

– Tym razem nasze działania miały bardzo konserwatorski charakter – informuje Eligiusz Dworaczyński z Pracowni Archeologiczno-Konserwatorskiej PKZ Sp. z o. o. – Chodziło o usunięcie hałd gruzu, uniemożliwiającego wykonywanie prac projektowych. Nie da się ukryć, że usunęliśmy go sporo. To jest bardzo czasochłonna czynność. Nie mogliśmy tego robić koparką, ponieważ w tym gruzie zalegał ciekawy materiał archeologiczny, wszelkiego rodzaju detale architektoniczne, które będą później wykorzystywane do odbudowy – tłumaczy archeolog. – Należało uprzątnąć teren, by dowiedzieć się, jak przebiegają mury i w jakim są stanie. Jednocześnie mieliśmy wykonać prace, mające na celu zorientowanie się w strukturach, znajdujących się pod ziemią – mówi Eligiusz Dworaczyński.

– To była długotrwała procedura. Nie można korzystać z żadnych maszyn, archeolog pracuje tylko łopatką i miotełką – dodaje wójt Tadeusz Łopata. Do tego dochodzi inwentaryzacja ruin i całego otoczenia, a także wykonanie niezbędnej dokumentacji.

Archeologom udało się odkryć fragmenty muru okalającego dziedziniec, a nawet ściany działowe budynku. Na samym dziedzińcu odnaleźli natomiast bardzo dobrze zachowany kamienny bruk, po którym spacerował m.in. Mikołaj Zebrzydowski. To najbardziej spektakularne odkrycie na lanckorońskim wzgórzu, które przez lata pokrywała ziemia. Aż dziw, że podczas wcześniejszych prac badawczych bruk nie został odnaleziony.

Z kolei znalezione wcześniej fragmenty ceramiki stołowej, kafli, posadzek czy dachówek, groty kuszy, strzał, klucze itd. znajdują się obecnie w Tarnowie, w Pracowni Archeologiczno-Konserwatorskiej PKZ. Docelowo zostaną wyeksponowane w Lanckoronie. Będzie to jeden z elementów, które zostaną zaprezentowane turystom.

Zabytek trzeba chronić

Ruiny zamku z roku na rok niszczone są przez porastającą je roślinność. Korzenie drzew rosnących nie tylko na stokach wzgórza, ale i na zamku, i fortyfikacjach, rozsadzają mury. Te dodatkowo porastają mchem, a wokół nich pojawiają się różnego rodzaju chwasty.
Prowadzenie prac budowlano-konserwatorskich na ruinach zabytku to właściwie jedyny sposób, by uratować je przed całkowitą degradacją.

– W zeszłym roku zaczęliśmy porządkować górę zamkową z chwastów. Projekty, które drzewa muszą zostać wycięte, leżą u konserwatora – informuje wójt Lanckorony.

Ponieważ prace do tej pory prowadzone były w innych miejscach, nie podejmowano kroków związanych z wycinką drzew. Temat powrócił w zeszłym roku, gdy podczas prac archeologicznych okazało się, że rosnące na wale średniowiecznym drzewa uszkadzają resztki murów.

– Zabytki trzeba chronić. W związku z tym te drzewa, które urosły na ruinach zamku, trzeba usunąć. Nie są to zabytkowe drzewa, o wiele ważniejszy jest 700-letni zamek – podkreśla archeolog Eligiusz Dworaczyński. – Mieliśmy naradę z mieszkańcami i podczas niej ktoś mówił, że mieszkańcy sami sadzili drzewa na zamku, żeby ich dzieci mogły potem powiedzieć, że to i to drzewo posadził ich przodek. Tak nie można robić. Konserwator natychmiast powinien wydać decyzję, pozwalającą przywrócić zabytek do stanu poprzedniego – dodaje archeolog.

Drzewa rosnące w miejscach, w których nie powinny rosnąć, czyli głównie na murach zamku i fortyfikacjach, powinny zostać usunięte. Inaczej za kilka lat żadnego zabytku na lanckorońskim wzgórzu już nie będzie...

 

Anna Piątkowska-Borek

fot. UG Lanckorona

Ostatnio zmieniany piątek, 05 styczeń 2018 01:04
Powrót na górę



  1. Więcej na GŁOS24
  2. EDUKACJA
  3. FINANSE I GOSPODARKA
  4. KULTURA
  5. MOTORYZACJA
  6. POLITYKA
  7. SPORT
  8. STYL ŻYCIA
  9. TURYSTYKA
  10. ZDROWIE I URODA

może Cię zainteresować

Głos Oświęcimski

Mała Orkiestra Wielkiej Pomocy gra cały rok

13 styczeń, 2018 | Wyświetleń:579

Jarmark, kiermasze, mecze, biegi, zloty, koncerty, bale – to tylko niektóre z działań fundacji „Mała...

Głos Limanowski

Sylwester na Lubogoszczy

28 grudzień, 2017 | Wyświetleń:510

Forum Gmin Beskidu Wyspowego zaprasza na wyjątkowego Sylwestra pod gwiazdami. Organizatorzy zapewniają zimową pogodę, niezapomniane...

Głos Brzeski

Nie „dawcy organów”, tylko dawcy krwi

12 styczeń, 2018 | Wyświetleń:374

Motocykliści z Jadownik. Od kilku lat współorganizują różne akcje charytatywne na rzecz członków lokalnej społeczności...

Głos Chrzanowski

W grupie siła

24 grudzień, 2017 | Wyświetleń:279

Mieszkańcy chrzanowskich Kątów udowodnili, że jeśli wspólnie będą się o coś starać, to uda im...

Głos Beskidzki

Uśmiech na twarzach dzieci wyrażał więcej niż tysiąc słów

19 grudzień, 2017 | Wyświetleń:231

Suskie Wariaty, czyli kibice Wisły Kraków z powiatu suskiego, po raz kolejny zorganizowali Mikołajki dla...

Głos Beskidzki

Koleją na weekend

04 styczeń, 2018 | Wyświetleń:177

23 grudnia reaktywowano weekendowo-sezonowe połączenie KS ORNAK w relacji Katowice – Zakopane – Katowice przez...

Głos Krakowski

Lodowisko na placu Wolnica - atrakcje dla dzieci

20 grudzień, 2017 | Wyświetleń:166

Fani jazdy na łyżwach na lodowisku, urządzonym w sezonie zimowym na placu Wolnica, mogą już...

Głos Podkrakowski

Szczury, martwe kocięta i gołębie bez głów

25 grudzień, 2017 | Wyświetleń:153

Brzmi jak opis horroru. Niestety, to krzeszowicka rzeczywistość... Wszystko to znaleźć można w... kanalizacji. Pracownicy...

Głos Chrzanowski

Przy kopalni „Matylda” niegdyś działała cegielnia

21 grudzień, 2017 | Wyświetleń:152

Mało już jest mieszkańców Osiedla Kąty w Chrzanowie, którzy pamiętają, iż przy kopalni „Matylda” istniała...

Styl Życia

882 zł na Święta

18 grudzień, 2017 | Wyświetleń:146

Jak pokazuje dwudziesta edycja międzynarodowego badania „Zakupy świąteczne 2017” przeprowadzonego przez firmę doradczą Deloitte, w tym...

Głos Brzeski

Marek Piekarczyk i inne gwiazdy na koncercie charytatywnym w Brzesku

12 styczeń, 2018 | Wyświetleń:140

Zapraszamy na koncert charytatywny organizowany przez Klub Honorowych Dawców Krwi „Motojadowniki” oraz Fundację niewidomi na...

Głos Bielski

Zerwane dachy, powalone drzewa – nadal trwa szacowanie strat

24 grudzień, 2017 | Wyświetleń:135

W Bielsku-Białej w dalszym ciągu trwa szacowanie strat po ubiegłotygodniowej wichurze. Silny i porywisty wiatr...