środa, 01 maj 2019 15:15

Ekspert o optymalnym systemie podatkowym

Napisane przez

Idealny system podatkowy w teorii istnieje – przyznaje dr Piotr Maszczyk, autor szkolenia „Podatki w gospodarce” dostępnego w ramach projektu „Prasowa Akademia Pieniądza, II edycja”.

Ekonomiści zgadzają się, że mamy z nim do czynienia wtedy, gdy nie istnieją lub są zminimalizowane zachęty do tego, żeby unikać opodatkowania. Z drugiej strony to taki system, który w najmniejszym stopniu modyfikuje zachowania podmiotów gospodarczych. 

Chodzi tu o takie sytuacje, kiedy te podmioty nie będą się angażować w konkretne rodzaje działalności albo unikać pewnych rodzajów działalności mających na celu niepłacenie podatków lub zmniejszanie opodatkowania. 

Podatek, który wyklucza lub minimalizuje takie działania, i który w najmniejszym bądź minimalnym stopniu modyfikuje zachowania podmiotów gospodarczych, nosi nazwę podatku neutralnego.

Tyle, że taki neutralny podatek może być sprzeczny z zasadami, niektórzy powiedzą sprawiedliwości społecznej, a inni powiedzą, że z zasadą zdolności do płacenia. Czyli z zasadą, zgodnie z którą podatki  powinni płacić ci, którzy mają środki na ich zapłacenie.

Państwa radzą sobie z tym konfliktem wartości nakładając różne rodzaje podatków. 

Z jednej strony mamy więc podatki konsumpcyjne, które są najbardziej zbliżone do koncepcji podatku neutralnego. Jeśli mówimy o teorii, to takim podatkiem byłby np. podatek pogłówny – każdy podatnik płaci nominalnie określoną kwotę podatku. Trudno sobie wyobrazić racjonalnie działających ludzi, którzy próbują uniknąć jego płacenia. Natomiast podatki konsumpcyjne rzeczywiście w najmniejszym stopniu modyfikują zachowania konsumentów.

VAT jest takim podatkiem, który dosyć dobrze pozwala kontrolować zachowania podatników ze względu na krzyżowe kontrole. Z drugiej strony jest on daleki od realizacji zasady nakładania podatków na tych, którzy mają środki żeby je zapłacić. 

W związku z tym w systemach podatkowych mamy też np. podatki dochodowe. W większości krajów UE mają one progresywny charakter, czyli wraz ze wzrostem dochodów rośnie stawka podatkowa.

Piotr Sosin

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.