25 listopada odbędzie się nadzwyczajna sesja Rady Miasta Krakowa poświęcona przyszłości metra. Radni Koalicji Obywatelskiej i Nowej Lewicy domagają się wyjaśnień od prezydenta Łukasza Gibały, który wstrzymał przygotowania do budowy podziemnej kolei. „Kraków ma czekać w korkach, a szansę na metro oddać Warszawie? Nie zgadzamy się na to!” – protestują radni KO. W tle są rozpoczęte przetargi, wydane już pieniądze i obietnice rządowego dofinansowania.
W skrócie:
- 25 listopada odbędzie się nadzwyczajna sesja Rady Miasta Krakowa dotycząca metra.
- Radni KO i Nowej Lewicy domagają się od Gibały wyjaśnień i przedstawienia analiz.
- Radni ostrzegają, że Kraków może stracić szansę na unijne miliardy na rzecz Warszawy.
- Pod znakiem zapytania stoją dwa rozpoczęte przetargi i dotychczasowe wydatki na przygotowania.
- Gibała uzależnia dalsze prace od pisemnych gwarancji rządowego finansowania.
- Pozostaje pytanie, czy Kraków powinien inwestować w metro, czy rozwijać potrzebne już dziś linie tramwajowe.
Nadzwyczajna sesja Rady Miasta Krakowa została zwołana na środę, 25 listopada, na godz. 16. Z wnioskiem wystąpili radni Koalicji Obywatelskiej i Nowej Lewicy, zaskoczeni zapowiedzią wstrzymania przygotowań do budowy metra. Domagają się, aby prezydent Łukasz Gibała przedstawił analizy uzasadniające decyzję, wyjaśnił, co stanie się z rozpoczętymi przetargami, i poinformował, jakie działania podjął w sprawie pozyskania finansowania.
– Żeby wystartować w tym wyścigu, trzeba sobie dać szansę. A dzisiaj Łukasz Gibała zaproponował rozbiórkę progów startowych – ocenił podczas konferencji prasowej Grzegorz Stawowy, przewodniczący klubu KO.
Radni nie kryją oburzenia. Ich zdaniem Kraków może stracić możliwość uzyskania wielomiliardowego wsparcia na inwestycję, do której przygotowywał się przez ostatnie lata.
– Kraków ma czekać w korkach, a szansę na metro oddać Warszawie? Nie zgadzamy się na to! – napisali w mediach społecznościowych radni KO.
Jak przekonuje Tomasz Daros, wiceprzewodniczący klubu, bez odpowiedniej dokumentacji Kraków nie będzie mógł skutecznie rywalizować o fundusze europejskie. Radni obawiają się, że pieniądze przeznaczone na rozwój transportu podziemnego mogą trafić do stolicy.
– Wtedy Warszawa będzie mogła podziękować Gibale. A Krakowianie? Znów usłyszą, że na metro trzeba poczekać – czytamy we wpisie Darosa.
Zaskoczenie po wywiadzie. Co z rozpoczętymi przetargami?
Kontrowersje budzi również sposób ogłoszenia decyzji. Informacja o wycofaniu się z przygotowań do budowy metra pojawiła się w wywiadzie wiceprezydenta Karola Wałachowskiego dla portalu LoveKraków.pl. Wcześniej nie przedstawiono radnym szczegółowych analiz uzasadniających tak istotną zmianę kierunku miejskiej polityki transportowej.
Tymczasem, jak przypomina Daros, trwają już dwa postępowania przetargowe. Pierwsze dotyczy badań geologicznych, a oferty zostały otwarte. Drugie obejmuje przygotowanie dokumentacji, w tym studium wykonalności, i znajduje się na etapie odpowiedzi na pytania potencjalnych wykonawców.
Radni chcą wiedzieć, co stanie się z tymi postępowaniami, wcześniej zabezpieczonymi środkami oraz pracami ekspertów.
– Nie można tego przekreślić bez przedstawienia analiz i publicznego wyjaśnienia! – podkreśla Daros.
Gibała czeka na gwarancje. Rząd obiecywał miliardy
Jak pisaliśmy na Głos24, decyzja władz Krakowa wywołała protest byłych rektorów AGH oraz krytykę polityków, w tym Aleksandra Miszalskiego, Moniki Piątkowskiej i Michała Drewnickiego. Przygotowania do inwestycji szacowanej na 13–15 mld zł mają zostać wstrzymane, a miasto zamierza skoncentrować się na rozbudowie sieci tramwajowej.

Łukasz Gibała tłumaczy, że Krakowa nie stać na finansowanie tak kosztownego przedsięwzięcia bez pomocy państwa i funduszy europejskich. W rozmowie z Radiem Kraków postawił warunek:
– Jeśli premier albo rząd zapewnią mnie, że po przeprowadzeniu tych prac będą pieniądze, to je przeprowadzimy.
Prezydent potwierdził także likwidację urzędowego referatu zajmującego się przygotowaniami do budowy metra.
Co ciekawe, podczas niedawnej kampanii prezydenckiej Moniki Piątkowskiej zarówno premier Donald Tusk, jak i wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz zapewniali, że Kraków może liczyć na rządowe wsparcie inwestycji. Kosiniak-Kamysz również teraz deklaruje gotowość zabiegania o dofinansowanie. Nie ma jednak pisemnych gwarancji ani decyzji o przyznaniu pieniędzy.
Metro za kilkanaście miliardów czy tramwaje potrzebne już dziś?
Sprawa ma jednak również drugą stronę. Czy zadłużony Kraków powinien przeznaczać kolejne miliony na przygotowania do inwestycji, której realizacja może potrwać kilkadziesiąt lat i na którą wciąż nie ma zapewnionych pieniędzy? Czy nie lepiej przeznaczyć dostępne środki na rozbudowę sieci tramwajowej, potrzebnej mieszkańcom już dziś?
Tym bardziej że, jak przypominaliśmy w poprzednim artykule, najnowsza analiza Centrum Unijnych Projektów Transportowych kwestionuje ekonomiczne uzasadnienie klasycznego metra w Krakowie, wskazując jako korzystniejsze rozwiązanie system premetra, czyli lekkiej kolei miejskiej wykorzystującej również podziemne odcinki.
Z drugiej strony miasto poniosło już koszty przygotowań, a w jego planach finansowych zabezpieczono 188 mln zł na dalsze prace. Pozostaje pytanie, czy ich wstrzymanie oznacza oszczędności, czy ryzyko zmarnowania dotychczasowych nakładów.
Decyzja Gibały dolała też oliwy do politycznego ognia. Metro, jedna ze sztandarowych obietnic Aleksandra Miszalskiego, stało się kolejnym polem konfrontacji nowych władz Krakowa z Koalicją Obywatelską. Takiego sporu można było się spodziewać, gdy prezydentem został wieloletni krytyk poprzedniej ekipy.
Teraz jednak stawką są nie tylko polityczne deklaracje, ale przyszłość jednej z najdroższych inwestycji w historii miasta. Czy nadzwyczajna sesja przyniesie konkretne odpowiedzi, czy stanie się kolejną odsłoną politycznej konfrontacji? Przekonamy się 25 listopada.


















