Prawie połowa wyborców powiatu myślenickiego poparła PiS w ostatnich wyborach parlamentarnych, a dwa lata później Karol Nawrocki zdobył tu ponad 70 proc. głosów. Dziś partia Jarosława Kaczyńskiego mierzy się z rozłamem, a Mateusz Morawiecki buduje własne zaplecze w Małopolsce. W jego szeregach znalazł się m.in. poseł Łukasz Kmita, wybrany z okręgu obejmującego Myślenice. Czy nowy podział na prawicy zmieni układ sił również w regionie, w którym od lat trwa zacięta rywalizacja PiS z KO i PSL?
W skrócie:
- Mateusz Morawiecki buduje struktury Rozwoju Plus w Małopolsce, także w okręgu wyborczym nr 12.
- Poseł Łukasz Kmita, wybrany z listy PiS, przeszedł do Rozwoju Plus.
- W powiecie myślenickim PiS zachowuje silne zaplecze samorządowe. Nie potwierdzono przejść radnych do nowego ugrupowania.
- Jarosław Szlachetka może rozważać powrót do Sejmu w związku z przepisami o dwukadencyjności.
- Najnowsze sondaże wskazują na spadek poparcia dla PiS, PSL i Polski 2050.
Rozłam w Prawie i Sprawiedliwości coraz wyraźniej przenosi się z parlamentarnej polityki do lokalnych samorządów. Po konflikcie z kierownictwem partii Mateusz Morawiecki i jego współpracownicy 29 lipca ogłosili utworzenie odrębnego klubu parlamentarnego Rozwój Plus, który dzień później został zarejestrowany. Nowe środowisko zapowiedziało samodzielny start w wyborach w 2027 roku.
W Małopolsce do byłego premiera dołączyło sześciu posłów: Ryszard Terlecki, Elżbieta Duda, Agnieszka Ścigaj, Wiesław Krajewski, Andrzej Gut-Mostowy i Łukasz Kmita. Do tego grona 5 sierpnia dołączył również senator Włodzimierz Bernacki. To doświadczeni parlamentarzyści, którzy przez lata współtworzyli regionalne struktury PiS i utrzymywali kontakty z lokalnymi samorządowcami.
Kmita organizuje Rozwój Plus. Co z powiatem myślenickim?
Jednym z najbardziej aktywnych organizatorów Rozwoju Plus jest Łukasz Kmita, były wojewoda małopolski i szef krakowskich struktur PiS. W wyborach parlamentarnych w 2023 roku zdobył 26 062 głosy, uzyskując mandat z listy PiS w okręgu nr 12, obejmującym powiaty myślenicki, chrzanowski, oświęcimski, suski i wadowicki.
W 2024 roku Jarosław Kaczyński wskazał go jako kandydata na marszałka Małopolski. Mimo partyjnej rekomendacji Kmita aż pięciokrotnie przegrał głosowanie w sejmiku, ponieważ nie poparła go część radnych własnej partii. Już wtedy ujawniły się poważne podziały w regionalnych strukturach PiS.
Dziś Kmita uczestniczy w spotkaniach z mieszkańcami i wspiera organizowanie lokalnych struktur Rozwoju Plus. W sąsiednim powiecie wadowickim pełnomocnikiem ugrupowania został Aleksander Kasperek, zastępca burmistrza Andrychowa. 12 października zorganizował spotkanie z parlamentarzystami Marcinem Horałą i Łukaszem Kmitą.
Nowe środowisko ma koordynatorów również w powiatach bocheńskim, brzeskim, wielickim i proszowickim. W Olkuszu pięcioro spośród sześciorga radnych wybranych z list PiS utworzyło klub Rozwój Plus, a dotychczasowy klub PiS przestał istnieć. Utworzenie podobnego klubu zapowiedziano w Wolbromiu.
W powiecie myślenickim nie wskazano dotąd publicznie koordynatora Rozwoju Plus. Nie doszło również do powstania klubu nowego ugrupowania w Radzie Powiatu Myślenickiego. Miejscowi radni PiS nie promują publicznie środowiska Morawieckiego, a partia zachowuje dotychczasowe zaplecze samorządowe.
Szlachetka wróci do Sejmu?
Jedną z najważniejszych postaci PiS w powiecie myślenickim pozostaje Jarosław Szlachetka, burmistrz Myślenic i wieloletni szef miejscowych struktur partii.
Karierę polityczną rozpoczynał w samorządzie. Był radnym miejskim, następnie radnym Sejmiku Województwa Małopolskiego. W 2015 roku zdobył mandat poselski z list PiS w okręgu nr 12. Trzy lata później zrezygnował z pracy w Sejmie, wygrywając wybory na burmistrza Myślenic. W 2024 roku uzyskał reelekcję, tym razem startując z własnego komitetu wyborczego.
Jego przyszłość polityczna może jednak zależeć od przepisów o dwukadencyjności. 22 października Sejm odrzucił projekt ustawy znoszącej ograniczenie do dwóch kadencji wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Jeśli przepisy pozostaną bez zmian, Szlachetka nie będzie mógł ponownie ubiegać się o urząd burmistrza w 2029 roku.
Czy wobec tego zdecyduje się na powrót do polityki parlamentarnej i wystartuje w wyborach do Sejmu już w 2027 roku? Takiej decyzji dotąd nie ogłosił.
PiS ma w regionie również innych parlamentarzystów. W wyborach do Sejmu w 2023 roku liderem listy partii w okręgu nr 12 był Rafał Bochenek, który startował z pierwszego miejsca i zdobył 42 142 głosy – najwięcej spośród kandydatów PiS. Mandaty uzyskali także Filip Kaczyński, Mariusz Krystian i Władysław Kurowski, były starosta myślenicki. Piątym posłem został Łukasz Kmita, dziś reprezentujący Rozwój Plus.
PiS, KO i PSL. Rywalizacja o wpływy w powiecie
W powiecie myślenickim PiS ma silne zaplecze wyborcze i samorządowe, ale od lat toczy polityczną rywalizację z lokalnymi środowiskami związanymi z Koalicją Obywatelską i Polskim Stronnictwem Ludowym.
W wyborach parlamentarnych w 2023 roku PiS zdobyło tu 36 454 głosy, czyli 49,35 proc. poparcia. Koalicja Obywatelska otrzymała 16,83 proc., a Trzecia Droga, tworzona przez PSL i Polskę 2050 – 16,68 proc. Konfederacja uzyskała 9,49 proc.
Silne poparcie dla prawicy potwierdziły także wybory prezydenckie w 2025 roku. W drugiej turze Karol Nawrocki zdobył w powiecie myślenickim 70,72 proc. głosów, a Rafał Trzaskowski 29,28 proc. W pierwszej turze Nawrocki uzyskał 42,27 proc., a Sławomir Mentzen 19,79 proc.
W wyborach do Rady Powiatu Myślenickiego w 2024 roku PiS zdobyło 11 z 25 mandatów, tworząc największy klub. Nie wystarczyło to jednak do przejęcia władzy. Starostą pozostał Józef Tomal, którego zaplecze tworzą Forum Ziemi Myślenickiej i Wspólnie dla Powiatu.
Ważną postacią PSL jest z kolei Miłosz Motyka, pochodzący z Myślenic, obecnie minister energii i radny Sejmiku Województwa Małopolskiego. Ludowcy, podobnie jak KO, od lat rywalizują w powiecie z PiS o polityczne wpływy.
KO rośnie, PiS traci. PSL i Polska 2050 pod progiem
Ogólnopolskie sondaże pokazują dziś znacznie inną sytuację niż wyniki wyborów parlamentarnych sprzed trzech lat. W badaniu Instytutu Pollster dla „Super Expressu”, przeprowadzonym 9–10 listopada, Koalicja Obywatelska uzyskała 34,1 proc. poparcia, PiS – 22,1 proc., a Rozwój Plus – 4,4 proc.
W wyborach w 2023 roku KO zdobyła w kraju 30,7 proc. głosów, a PiS 35,4 proc. Oznacza to wzrost notowań KO o 3,4 punktu procentowego i spadek poparcia dla PiS o 13,3 punktu.
Jeszcze trudniejsza jest sytuacja dawnych koalicjantów z Trzeciej Drogi. W 2023 roku PSL i Polska 2050 wystartowały wspólnie, zdobywając w całym kraju 14,4 proc. głosów. Dziś obie partie notują znacznie niższe poparcie, a Polska 2050 dodatkowo zmaga się z wewnętrznymi podziałami.
W najnowszym sondażu Pollster PSL uzyskało zaledwie 3,3 proc., a Polska 2050 jeszcze mniej – 1,6 proc. Przy samodzielnym starcie i takich wynikach żadna z tych partii nie przekroczyłaby pięcioprocentowego progu wyborczego, a tym samym nie zdobyłaby mandatów w Sejmie.
PiS rozlicza działaczy. Nie wszyscy chcą wybierać
Tymczasem kierownictwo PiS próbuje uporządkować własne szeregi. 15 października podczas konwencji w krakowskiej hali Sokoła Jarosław Kaczyński apelował o jedność prawicy. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. Beata Szydło, była premier, która wciąż cieszy się dużym poparciem w Małopolsce, oraz Mariusz Krystian, poseł i szef struktur PiS w okręgu nr 12, do którego należy powiat myślenicki. Mimo apeli o jedność zaledwie cztery dni później regionalne władze PiS rozpatrywały kolejne wnioski o wykluczenie działaczy utrzymujących kontakty ze środowiskiem Mateusza Morawieckiego. Partyjne rozliczenia rozpoczęły się wcześniej. We wrześniu z PiS wykluczono Stanisława Mierzwę, byłego szefa struktur w powiecie proszowickim, którego przedstawiono jako koordynatora Rozwoju Plus.
Nie wszyscy dawni działacze i sympatycy PiS chcą jednak jednoznacznie opowiedzieć się po którejś ze stron. Przykładem jest Ryszard Majdzik, przewodniczący Rady Miejskiej w Skawinie, który publicznie okazuje sympatię Morawieckiemu. Podczas wrześniowego spotkania w Trzebini siedział w pierwszym rzędzie i oklaskiwał jego wystąpienie. Nie zadeklarował jednak formalnego przystąpienia do Rozwoju Plus.
W szczególnej sytuacji znalazła się także Barbara Nowak, była małopolska kurator oświaty, obecnie radna sejmiku. Przez lata politycznie związana z Ryszardem Terleckim, który przeszedł do Rozwoju Plus, sama pozostała w PiS. Zapraszała na październikową konwencję partii, ale nie potępiała dawnych kolegów za odejście. „W całej naszej partii ostatnie wydarzenia spowodowały wiele zmian, ale to wcale nie oznacza, że na gorsze. Może wręcz przeciwnie” – napisała 7 sierpnia.
Czy PiS utrzyma pięć mandatów?
W wyborach parlamentarnych w 2023 roku PiS zdobyło w okręgu nr 12 pięć z ośmiu mandatów poselskich. Dwa przypadły Koalicji Obywatelskiej, a jeden Trzeciej Drodze.
Przed wyborami w 2027 roku partia Jarosława Kaczyńskiego mierzy się ze spadkiem poparcia i rozłamem, który objął także polityków wybranych z list PiS. Rozwój Plus buduje struktury w Małopolsce i zapowiada samodzielny start, podczas gdy w powiecie myślenickim dotychczasowe zaplecze samorządowe PiS pozostaje bez widocznych zmian.
Czy PiS zdoła utrzymać pięć mandatów w okręgu obejmującym Myślenice? Czy Rozwój Plus odbierze mu część dotychczasowych wyborców, a nowy podział na prawicy zmieni układ sił również w lokalnych samorządach?


















