500 mln zł na transport miejski w Krakowie, niespełna 30 tys. zł na przejście dla pieszych w Myślenicach i aż pięć projektów z Gorlic, które znalazły się wśród pierwszych beneficjentów. Małopolska należy do regionów najaktywniej korzystających ze środków Krajowego Planu Odbudowy. Efekty inwestycji przedstawiono podczas konferencji, która odbyła się 29 października w Krakowie.
W skrócie:
- Podczas konferencji w Krakowie 29 października podsumowano inwestycje realizowane w Małopolsce dzięki środkom z KPO. W regionie podpisano umowy na ponad 12 mld zł.
- Małopolska zajmuje drugie miejsce w Polsce pod względem skali wykorzystania instrumentów BGK na zieloną transformację miast i cyfryzację. Podpisano 156 umów na 2,1 mld zł.
- Ponad 3,5 mld zł z KPO przeznaczono na modernizację linii kolejowej Chabówka–Nowy Sącz, a do małopolskich miast trafiają nowe tramwaje i autobusy.
- W regionie podpisano także umowy dotyczące ochrony zdrowia o wartości 1,25 mld zł. Powstają nowe miejsca opieki nad dziećmi, rozwijane są szkoły i infrastruktura wodociągowa, a 55 hektarów terenów zielonych objęto projektami odnowy i nowych nasadzeń.
Ponad 12 mld zł – tyle wynosi wartość umów podpisanych w Małopolsce w ramach KPO. Za tymi pieniędzmi stoją inwestycje w transport, ochronę zdrowia, szkolnictwo, cyfryzację i środowisko. Niektóre zmieniają funkcjonowanie całych miast, inne rozwiązują konkretne problemy mieszkańców niewielkich miejscowości.
O tym, jak region wykorzystuje dostępne finansowanie, rozmawiano podczas konferencji „Od inwestycji do rozwoju – efekty wsparcia dla Małopolski”, zorganizowanej w krakowskim hotelu Qubus. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele Banku Gospodarstwa Krajowego, administracji rządowej, samorządowcy oraz reprezentanci spółek SIM Małopolska i SIM Ziemia Krakowska. Zaplanowano także udział wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz przekazanie wyróżnień dla aktywnych samorządów.
Od 500 mln zł dla Krakowa po przejście dla pieszych
– Małopolska jest najlepszym przykładem, jak duże zaangażowanie społeczne, samorządowe, ale również uczelni wyższych może przełożyć się na konkretne efekty – powiedziała w rozmowie z Głos24 prof. Marta Postuła, pierwsza wiceprezes Banku Gospodarstwa Krajowego.
Jak podkreśliła, Małopolska zajmuje drugie miejsce w Polsce, zaraz po województwie mazowieckim, pod względem skali wykorzystania instrumentów zielonej transformacji miast i cyfryzacji. W regionie podpisano 156 umów o łącznej wartości finansowania 2,1 mld zł.
Rozpiętość inwestycji jest ogromna. Największa umowa wskazana przez wiceprezes opiewa na 500 mln zł i dotyczy transportu miejskiego w Krakowie. Na drugim końcu skali znalazło się 29,8 tys. zł na przejście dla pieszych w Myślenicach. Choć trudno porównywać te kwoty, obie inwestycje mają wspólny cel – poprawę codziennego życia mieszkańców. W Krakowie chodzi o rozwój komunikacji miejskiej, w Myślenicach – o bezpieczeństwo pieszych. To szczególnie ważny temat w mieście, w którym w tym roku dochodziło do groźnych potrąceń na przejściach.
Wiceprezes BGK zwróciła również uwagę na Gorlice. Miasto znalazło się wśród pierwszych samorządów korzystających z tego instrumentu. Już jesienią 2024 roku podpisano umowy na pięć projektów, obejmujących m.in. zazielenianie i odnowę miejskich przestrzeni.
Prof. Postuła przypomniała, że nie są to bezzwrotne dotacje, ale pożyczki, które samorządy będą musiały spłacić. Mimo związanych z tym zobowiązań finansowych wiele z nich zdecydowało się sięgnąć po pieniądze na inwestycje potrzebne mieszkańcom.
– Myślę, że osoby żyjące w województwie małopolskim mogą być dumne ze swoich włodarzy lokalnych, którzy po te środki sięgali. Nie bali się tego wyzwania – podkreśliła prof. Marta Postuła.
Od wielkich budów po szpitale, żłobki i nowoczesne szkoły
Lista inwestycji z KPO w Małopolsce jest długa i bardzo różnorodna. Największym przedsięwzięciem kolejowym jest modernizacja linii Chabówka–Nowy Sącz, będąca częścią projektu Podłęże–Piekiełko. Za 4,35 mld zł przebudowywane są tory, powstają nowe mosty, wiadukty i najdłuższy tunel kolejowy w Polsce, liczący 3,75 km. Ponad 3,5 mld zł na tę inwestycję pochodzi z KPO. Z kolei ponad 48 mln zł z programu przeznaczono na obwodnicę Nowego Sącza i Chełmca.
Transport zmienia się także w miastach. Nowe autobusy trafiły m.in. do Bochni, Muszyny, Tarnowa, Oświęcimia i Zakopanego. Kraków kupił 50 niskopodłogowych tramwajów, a zakup kolejnych 14 objęto finansowaniem z instrumentów zielonej transformacji. Samorząd województwa zamówił też sześć nowych pociągów elektrycznych.
Duże pieniądze trafiły do szpitali. W Małopolsce podpisano 103 umowy dotyczące ochrony zdrowia, o łącznej wartości 1,25 mld zł. Zyskały m.in. krakowski Szpital im. Rydygiera, Narodowy Instytut Onkologii i Szpital im. Jana Pawła II. W Bochni powstał 20-łóżkowy oddział geriatryczny, a placówki medyczne w regionie inwestują w nowoczesną diagnostykę, leczenie i cyfryzację.
KPO wspiera również edukację i opiekę nad najmłodszymi. W Mszanie Dolnej, Brzesku, Krzeszowicach, Myślenicach, Miechowie, Kalwarii Zebrzydowskiej czy Nowym Targu rozwijane są Branżowe Centra Umiejętności. Do małopolskich szkół trafiło ponad 67 tys. laptopów i tabletów różnego typu, a dzięki wsparciu z KPO w 117 placówkach powstało ponad 3 tys. nowych miejsc opieki nad dziećmi do lat trzech. Jednym z przykładów jest klub dziecięcy „Leśne Skrzaty” w Łabowej, oferujący 20 miejsc.
Z KPO korzystają także rolnicy, m.in. wymieniając dachy zawierające azbest, kupując silosy i modernizując gospodarstwa.
Więcej zieleni, czystsze powietrze i nowoczesne technologie
Pieniądze z KPO trafiają również na nowe parki, sadzenie drzew i krzewów oraz odnawianie zaniedbanych terenów zielonych. Dzięki temu mieszkańcy zyskują więcej miejsc do spacerów i odpoczynku, a miasta mogą lepiej radzić sobie z upałami.
Jak poinformowała prof. Marta Postuła, w Małopolsce inwestycje te obejmują 55 hektarów terenów zielonych, w tym 20 parków. Według szacunków przedstawionych przez BGK realizowane przedsięwzięcia mają przynieść zmniejszenie emisji dwutlenku węgla o 14,5 tys. ton rocznie oraz ograniczenie zużycia energii.
Ważne inwestycje prowadzone są także na terenach wiejskich. Na rozbudowę i modernizację wodociągów oraz kanalizacji przeznaczono 130 mln zł, obejmując wsparciem 39 projektów. Kolejne 161 mln zł pozwoliło objąć dostępem do szybkiego internetu ponad 28 tys. lokali mieszkalnych.
Równolegle rozwijane są nowe technologie. Wiceprezes BGK mówiła o 11,2 tys. urządzeń oraz tysiącu przeszkolonych osób w ramach omawianych instrumentów. Wśród beneficjentów wymieniła Politechnikę Krakowską, która podpisała umowy związane zarówno z zieloną transformacją, jak i cyfryzacją.
Na co dzień mijamy place budowy i nowe inwestycje – wyremontowane drogi, nowoczesne budynki, parki czy bezpieczniejsze przejścia dla pieszych. Rzadko jednak zwracamy uwagę na stojące przy nich tablice informujące, skąd pochodziły pieniądze na ich realizację. Wiele takich przedsięwzięć w Małopolsce powstało dzięki wsparciu z KPO. A to jeszcze nie koniec. Część inwestycji jest w trakcie realizacji, więc w najbliższym czasie mieszkańcy regionu zobaczą kolejne efekty wykorzystania tych środków.
Meta title: 500 mln zł dla Krakowa, 29,8 tys. dla Myślenic. KPO w Małopolsce
Meta description: Małopolska z umowami na 12 mld zł z KPO. Kraków, Gorlice, Myślenice i mniejsze gminy inwestują w transport, zdrowie, szkoły i zieleń.
