Klub Jagielloński o referendum w Krakowie: „raczej się nie uda”

W ostatnich dniach Klub Jagielloński zabrał głos w sprawie inicjatywy referendalnej przeciwko prezydentowi Krakowa Aleksandrowi Miszalskiemu. Ton? Raczej kubeł zimnej wody: ich zdaniem referendum „raczej się nie uda”, a entuzjazm części komentujących jest – jak piszą – przedwczesny.

Klub Jagielloński to krakowskie, niepartyjne stowarzyszenie i środowisko publicystyczno-analityczne. Sami przedstawiają się jako „chadeckie środowisko polityczne”, które chce wpływać na debatę publiczną poprzez komentarze, analizy i propozycje rozwiązań ustrojowych oraz społecznych (m.in. pod szyldem idei „Nowej Chadecji”). Tym razem odniosło się do zapowiedzi zbiórki podpisów pod inicjatywą, której celem jest przeprowadzenie w Krakowie referendum.

Przypomnijmy, 27 stycznia 2026 r. inicjator referendum złożył do Komisarza Wyborczego w Krakowie I powiadomienie w sprawie podjęcia inicjatywy przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania Prezydenta Miasta Krakowa i Rady Miasta Krakowa przed upływem kadencji. Na Pełnomocnika Inicjatora Referendum powołany został Pan Rafał Zontek. Za inicjatywą stoi zespół mieszkańców Krakowa, którym przewodzi Jan Hoffman, prawnik, przewodniczący Rady Dzielnicy Stare Miasto, związany w 2024 roku z komitetem wyborczym wiceprezydenta Andrzeja Kuliga.

Do wsparcia akcji zbiórki podpisów szybko dołączyły inne środowiska przeciwne Aleksandrowi Miszalskiemu - Kraków dla Mieszkańców, Prawo i Sprawiedliwość oraz Ruch Narodowy.

Progi i „gra na frekwencję”

KJ przypomina, że inicjatorzy mają 60 dni, by zebrać około 60 tysięcy podpisów. I tu pojawia się pierwsze, praktyczne pytanie: czy ta koalicja (różne środowiska, różne interesy) potrafi zorganizować logistykę na poziomie kampanii wyborczej, ale w trybie przyspieszonym?

Druga bariera – jeszcze trudniejsza – to frekwencja w samym głosowaniu. KJ wprost kreśli scenariusz, w którym strona prezydenta nie musi nikogo przekonywać argumentami, tylko… zniechęcać do udziału: „Poplecznicy Miszalskiego i KO będą grać na niską frekwencję – wówczas referendum może być nieważne.”
Czyli: nawet jeśli emocje wystarczą, żeby zebrać podpisy, czy wystarczą na masowe pójście do urn, kiedy druga strona będzie grała „na przeczekanie”?

„Kraków ma społeczne wkurzenie. Co dalej?”

W dwóch wpisach KJ nie skupia się na wyliczaniu win prezydenta (to robią inne środowiska), tylko na pytaniu: co jest „silnikiem” tej akcji i czy ma ona czytelną narrację o tym, co będzie potem.

Pada zdanie, które jest kluczowe: „Kraków ma społeczne wkurzenie. Co dalej?”  I zaraz obok kolejna trafna uwaga: „Oprócz negatywnych emocji koalicja referendalna musi mieć plan.”

No właśnie: jaki plan? Kto ma przejąć ster po ewentualnym odwołaniu? Co konkretnie ma się zmienić „na plus” i jak? KJ stawia całą serię pytań: „Kto stanie na czele miasta? (…) Co się zmieni na plus? Jak?”. Ich zdaniem bez odpowiedzi na te kwestie referendum może zostać wyłącznie wentylem frustracji – głośnym, ale nieskutecznym.

Brakuje „twarzy zmiany”?

W komentarzu Agaty Kempy (który KJ mocno promuje) pojawia się argument jeszcze bardziej „kampanijny”: „Brakuje naturalnego lidera, który stałby się twarzą zmiany.” To wraca też w porównaniu do przykładu Zabrza – KJ sugeruje, że tam referendum miało „głos i twarz” (i dlatego było sukcesem), a w Krakowie na razie widać przede wszystkim falę emocji.

I tu znów retoryczne pytania nasuwają się same: czy da się wygrać referendum samym „anty-Miszalskim”, bez wyraźnego lidera i obietnicy „co dalej”? Czy elektorat przeciwników SCT to wystarczająco szeroka baza, by przekroczyć progi – najpierw podpisów, potem frekwencji?

„A gdyby to było zrobione inaczej?” – KJ ma swoją teorię zmiany

W osobnym wpisie KJ robi coś w swoim stylu: zamiast tylko oceniać, pokazuje myślowy eksperyment. Pyta, czy Miszalski mógłby zostać odwołany, gdyby zadziałała proponowana przez nich reforma demokracji lokalnej – m.in. większa cyfryzacja procedur i „odchudzenie” kosztownej, terenowej zbiórki podpisów. W tym scenariuszu referendum staje się realnym narzędziem obywatelskim, a nie testem wyłącznie na logistykę i frekwencję.

fot. Głos24