niedziela, 23 maja 2021 08:40

Samorządy muszą chronić dzieci przed spalinami

Autor Artykuł partnera
Samorządy muszą chronić dzieci przed spalinami

Polskie miasta należą do jednych z  najbardziej zanieczyszczonych w całej Europie, co roku plasując się na  niechlubnym podium tych o najgorszej jakości powietrza. W znacznym  stopniu przyczynia się do tego także transport drogowy, a naukowcy nie  mają wątpliwości, że spaliny samochodowe mają bezpośredni wpływ na  zdrowie i rozwój dzieci.

Transport drogowy, oprócz emisji z sektora komunalno-bytowego,  energetyki oraz przemysłu, jest jednym z głównych źródeł  zanieczyszczeń powietrza w Polsce. Raport Polskiego Klubu Ekologicznego  Okręgu Mazowieckiego i HEAL Polska “Wpływ zanieczyszczeń powietrza z transportu na zdrowie i rozwój dzieci” wskazuje, że transport drogowy odpowiada za ponad 38% emisji  szkodliwych dla zdrowia tlenków azotu, a także za ok. 10% emisji  pyłów zawieszonych z wysoką zawartością tzw. czarnego węgla –  wykazującego do nawet 10 razy większą szkodliwość dla zdrowia niż  jego inne odmiany.

– Przedstawiona publikacja jest cenna, ponieważ kompleksowo  przedstawia aktualny stan wiedzy o wpływie zanieczyszczenia powietrza  na zdrowie najmłodszych. Warto podkreślić, że nasza wiedza o powyższym  związku przyczynowo-skutkowym jest oparta przede wszystkim na dwóch  rodzajach badań: epidemiologicznych oraz podstawowych, oceniających  wpływ poszczególnych czynników na metabolizm, funkcjonowanie komórek  tkanek i całych narządów. Warto przy tym zwrócić szczególną uwagę na  jeden z elementów, dotyczący rekomendacji na poziomie samorządów. Otóż  zanieczyszczenie powietrza ogranicza zarówno korzyści z aktywności  fizycznej jak i samo w sobie wpływa demotywująco na zachowanie ludzi. W  efekcie podporządkowujemy miasta samochodom, zanieczyszczamy przez to  powietrze, a w rezultacie pogłębiamy i tak dramatycznie niski poziom  aktywności fizycznej dzieci i młodzieży, co jeszcze bardziej pogarsza  stan zdrowia najmłodszego pokolenia – dr n. med.  Tadeusz Jędrzejczyk, Dyrektor Departamentu Zdrowia Urzędu  Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, Współpracownik Gdańskiego  Uniwersytetu Medycznego.

Polskę charakteryzuje bardzo wysoki wskaźnik zmotoryzowania –  na 1000 mieszkańców przypada 617 aut. Jest to znacząco więcej niż w  krajach Europy Zachodniej. Mamy też w naszym kraju jeden z najwyższych  w Unii Europejskiej odsetków samochodów starszych niż 10 lat (ok.  73%). Wiek aż 35% samochodów przekracza 20 lat, a średni wiek naszych  aut to 15 lat i niestety te starsze pojazdy często są w złym stanie  technicznym.

– Niestety zanieczyszczenie spalinami w Polsce jest  ignorowanym problemem. Sporo osób podchodzi do tego w ten sposób, że  "jeśli nie widać problemu" to go nie ma. Czy podobnie patrzymy na  zjawisko koronawirusa? Czy mamy tu mniej naukowych dowodów na  szkodliwość zagrożenia? Autorki omawianego raportu wprost wskazują,  jakie układy zdrowotne są atakowane przez związki chemiczne ze spalin.  Co więcej, te zanieczyszczenia wydobywają się z rur wydechowych tuż nad  ziemią, na wysokości kilkudziesięciu centymetrów, wprost pod naszymi  nosami i nosami naszych dzieci. Przez to, że nasze ulice pełne są  samochodów i to tych kilkunastoletnich, narażenie na spaliny jest jednym  z najpoważniejszych zagrożeń w polskich miastach - i należy o nim  zdecydowanie mówić i zwalczać wszelkimi sposobami – podkreśla Paweł  Górny, przewodniczący Stowarzyszenia Społeczny Rzecznik Pieszych w  Bydgoszczy i wiceprzewodniczący ogólnokrajowej Federacji Piesza Polska.

Działania na rzecz poprawy jakości podejmuje już wiele polskich  miast. Najczęściej jednak skupiają się na niskiej emisji ze źródeł  grzewczych. Tymczasem lista wyzwań i zadań do wykonania jest długa i  obejmuje wiele elementów funkcjonowania metropolii. W miejskiej  mobilności potrzebna jest prawdziwa rewolucja, od rozwijania punktualnej  i wygodnej komunikacji zbiorowej, przez poprawę warunków do poruszania  się pieszo i na rowerze, po tworzenie stref czystego transportu i stref  “Tempo 30” oraz zapewnienie efektywnej kontroli prędkości. Konieczne  jest także wprowadzanie licznych zmian w planowaniu przestrzennym czy  rozwój terenów zielonych.

Środków jest niestety zbyt mało nawet na samą wymianę pieców,  nie mówiąc o rozwoju infrastruktury pieszej i rowerowej czy wymianie  taboru autobusowego. W dodatku dyskusja na temat redukcji emisji  transportowych, która wiąże się z ograniczeniami dla samochodów  osobowych w zakresie m.in. wjazdu do centrów miast czy ograniczenia  prędkości, wywołuje wiele negatywnych emocji wśród zagorzałych  zwolenników samochodów. To musi się zmienić, a podstawowym argumentem  powinien być wpływ na zdrowie. Są na szczęście samorządy podchodzące do  problemu kompleksowo i wdrażające wiele przykładów dobrych praktyk,  także w zakresie mobilności.

Do 2024 chcemy zlikwidować we  Wrocławiu wszystkie „kopciuchy”, co znacząco wpłynie na jakość powietrza  w mieście. Zachęcamy mieszkańców do korzystania z komunikacji  publicznej, stale poprawiając jakość taboru, dbając o stan torowisk,  zwiększając liczbę połączeń. W mieście mamy ponad tysiąc sto kilometrów  tras rowerowych i stale je rozbudowujemy, także w kontekście bezpiecznej  drogi do szkoły. Wrocław bierze udział w akcji Rowerowy Maj,  największej kampanii w Polsce, promującej przemieszczanie się na  rowerze, hulajnodze, rolkach czy deskorolce wśród uczniów szkół  podstawowych i przedszkolakówKatarzyna Szymczak-Pomianowska, dyrektor Departamentu Zrównoważonego Rozwoju Urzędu Miasta Wrocławia.

W czwartek, 20 maja o godz. 17:00 odbędzie się ogólnodostępny, darmowy webinar “Dlaczego warto chronić dzieci przed spalinami?”.  W spotkaniu wezmą udział autorki raportu, dr n. med. Małgorzata Bulanda  alergolog z Zakładu Alergologii Klinicznej i Środowiskowej UJ CM i  Centrum Alergologii Klinicznej i Środowiskowej Szpitala Uniwersyteckiego  w Krakowie oraz Weronika Michalak, dyrektorka polskiego oddziału  międzynarodowej organizacji Health and Environment Alliance, a także  zaproszeni eksperci m.in.:

- dr n. med. Tadeusz Jędrzejczyk, Dyrektor  Departamentu Zdrowia Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego,  Współpracownik Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego

- Katarzyna Szymczak-Pomianowska, Dyrektor Departamentu Zrównoważonego Rozwoju, Urząd Miejski Wrocławia

- Agata Lewandowska, starszy inspektor, Referat Adaptacji do Zmian Klimatu, Wydział Środowiska, Urząd Miasta Gdyni

- Paweł Górny, Przewodniczący Stowarzyszenia Społeczny Rzecznik Pieszych w Bydgoszczy
Link do wydarzenia na portalu Facebook: https://www.facebook.com/events/516734889350461

Link do raportu: http://www.pkeom.pl/uploads/Aktualnosci_2021/Raport_transport_powietrze_zdrowie_dzieci_12052021.pdf

Dominik Olędzki rzecznik prasowy Koalicji Klimatycznej

Ekologia - najnowsze informacje