Muzeum Narodowe w Krakowie szuka zaginionego obrazu. Bez niego ważna wystawa może stracić kluczowy element

Nietypowy apel z Krakowa może zelektryzować miłośników sztuki i kolekcjonerów. "Zwracamy się z uprzejmą, lecz niezwykle pilną prośbą o pomoc w odnalezieniu obrazu" - napisało Muzeum Narodowe. Niczym w znanej komedii zaginiony obraz ma odegrać ważną rolę - pojawi się na wyjątkowej wystawie o tańcu w polskiej sztuce.

Muzeum Narodowe w Krakowie opublikowało nietypowy apel do kolekcjonerów i miłośników sztuki. Post zatytułowany „Poszukiwany, poszukiwana!” to wyraźne mrugnięcie okiem do kultowej komedii Stanisława Barei, w której pracownik muzeum zostaje niesłusznie oskarżony o przywłaszczenie obrazu, a potem, uciekając przed kłopotami, przebiera się za kobietę i podejmuje pracę jako pomoc domowa. Tym razem sytuacja jest na szczęście mniej filmowa, ale sam punkt wyjścia — muzeum i poszukiwany obraz — rzeczywiście brzmi znajomo.

Muzeum Narodowe w Krakowie zwróciło się z pilną prośbą o pomoc w odnalezieniu obrazu Edwarda Okunia „Mazurek Chopina”. Chodzi o olej na płótnie z 1911 roku, sygnowany i datowany, o wymiarach 50 × 103 cm. Dzieło jest potrzebne do przygotowywanej ekspozycji poświęconej motywowi tańca w sztuce polskiej od połowy XIX wieku do czasów współczesnych.

MNK podkreśla, że obraz ma „szczególne znaczenie” dla koncepcji tej wystawy i stanowi istotne ogniwo planowanej narracji. Muzeum nie ujawniło jeszcze szerzej programu całej ekspozycji ani listy prac, które mają się na niej znaleźć. Wystawa ma zostać pokazana dopiero za rok — od 13 maja do 19 września 2027 roku. Na razie wiadomo przede wszystkim, że „Mazurek Chopina” byłby ważnym elementem opowieści o obecności tańca w polskiej sztuce.

Obraz znany głównie z archiwalnych fotografii

Sam wybór dzieła nie jest przypadkowy. Edward Okuń był malarzem, rysownikiem i ilustratorem, zaliczanym do symbolistycznego nurtu Młodej Polski. Artysta studiował między innymi w Krakowie, Monachium i Paryżu, a w jego twórczości ważne miejsce zajmowały wątki symboliczne, dekoracyjne i literackie.

Motyw „Mazurka Chopina” Okuń podjął po raz pierwszy już w 1906 roku, a do tematu wrócił w 1911 roku. Później obraz został kupiony przez prywatnego nabywcę i przez długie lata był znany jedynie z archiwalnych fotografii. To właśnie dlatego dzisiejszy apel muzeum brzmi tak intrygująco — chodzi nie o dzieło z muzealnego magazynu, ale o pracę, która przez lata funkcjonowała bardziej w dokumentacji niż w publicznym obiegu i nie wiadomo gdzie obecnie się znajduje.

Wystawa dopiero w 2027 roku, ale MNK już szykuje mocny sezon

Choć wystawa o motywie tańca zostanie otwarta dopiero w przyszłym roku, Muzeum Narodowe w Krakowie już w 2026 roku zaplanowało kilka dużych projektów. Od 13 lutego do 5 lipca w Gmachu Głównym można oglądać wystawę „Młodopolska Grupa Pięciu. Zapomniani buntownicy”, poświęconą niemal zapomnianemu ugrupowaniu tworzonemu przez Leopolda Gottlieba, Witolda Wojtkiewicza, Wlastimila Hofmana, Mieczysława Jakimowicza i Jana Rembowskiego. Muzeum podkreśla, że to pierwsza w historii muzealnictwa ekspozycja poświęcona tej grupie.

Kolejną dużą propozycją będzie „Gotyk w Karpatach”, planowany od 10 kwietnia do 9 sierpnia 2026 roku. Na tej wystawie ma się znaleźć około stu obrazów i rzeźb z muzeów oraz kościołów z jedenastu krajów, a jej autorzy stawiają tezę, że Karpaty można postrzegać jako samodzielny region artystyczny, a nie tylko obszar przejściowy.

Na jesień MNK zapowiada z kolei wystawę „Obywatelka Cepelia”, poświęconą tej działającej w PRL instytucji i sieci sklepów, która zajmowała się promowaniem oraz sprzedażą polskiej sztuki ludowej, rękodzieła i wyrobów inspirowanych tradycją. Bedzie to pierwszy krytyczny i całościowy pokaz działalności Cepelii od 1949 roku do przełomu lat 80. i 90.

Kolejna intrygujaca ekspozycja to „Kuszenie i ostrzeżenie”, w której osią narracji ma być „Boska komedia” Dantego i motyw kuszenia obecny w sztuce od średniowiecza po XX wiek.

W planach są też wydarzenia związane z Rokiem Józefa Czapskiego, w tym jubileuszowa wystawa poświęcona twórczości artysty, a także pokaz „Od Picassa do pikasiaków”. W jego ramach Muzeum Narodowe w Krakowie ma zaprezentować sześć ceramicznych talerzy Pabla Picassa w towarzystwie polskiej ceramiki.

Muzeum liczy na pomoc

Na razie nie wiadomo, gdzie dokładnie znajduje się „Mazurek Chopina” ani czy dzieło uda się wypożyczyć. Dlatego krakowska instytucja zdecydowała się na publiczny apel i prosi o kontakt osoby, które mogą pomóc w ustaleniu losów obrazu, który być może uda się publicznie zaprazentować z okazji wystawy o tańcu w sztuce. "Wszelkie informacje dotyczące możliwości wypożyczenia dzieła prosimykierować do Muzeum Narodowego w Krakowie na adres: abudzalek@mnk.ploraz kstolarz@mnk.pl Z góry dziękujemy za życzliwość, zaangażowanie i pomoc w uzupełnieniutej szczególnej prezentacji." - zaapelowała placówka.