Pomiędzy obwodnicą a koleją. Północne Mistrzejowice to już nie tylko sypialnia Krakowa

Jeszcze kilka lat temu północne Mistrzejowice kojarzone były głównie z obrzeżem dużej dzielnicy mieszkaniowej. Dziś ten rejon znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie obwodnicy, kolei aglomeracyjnej i budowanej linii tramwajowej. To zmienia nie tylko komfort dojazdu, ale też rolę tej części Krakowa w strukturze całego miasta.

Już nie tylko „koniec miasta”

Przez lata ten fragment dzielnicy funkcjonował jako obszar na uboczu. Z jednej strony należał do dużej, popularnej części Krakowa, z drugiej wciąż pozostawał miejscem granicznym, sąsiadującym z terenami mniej zurbanizowanymi, wyraźnie oddalonym od głównych miejskich arterii. W takim układzie jego podstawową rolą było przede wszystkim miejsce do mieszkania, a mieszkańców czekał codzienny dojazd do innych dzielnic miasta.

Obraz ten obecnie szybko się zmienia. Północna Obwodnica Krakowa otworzyła nowy układ drogowy po tej stronie miasta, kolej aglomeracyjna dała szybkie połączenie z centrum i północą częścią regionu, a budowana linia tramwajowa włączy Mistrzejowice w główną sieć szynową Krakowa. W efekcie północna, najbardziej oddalona część dzielnicy przestaje być tylko miejscem „na końcu miasta". Dobre połączenie komunikacyjne to szansa na dalszy rozwój Mistrzejowic, któwy determinuje, jak władze miasta zaczynają patrzeć na dany teren.

W urbanistyce taka zmiana zwykle uruchamia szerszą refleksję. Gdy miejsce zyskuje lepsze połączenia, zaczyna pełnić więcej funkcji niż dotąd. Rośnie znaczenie przestrzeni publicznych i lokalnych punktów codziennego życia. Pojawia się potrzeba, aby było tam usług, sprawniejsze dojścia dla pieszych, czytelniejsze układy przesiadkowe i mocniejsze lokalne centrum.

To ważne także dlatego, że sama infrastruktura nie tworzy jeszcze jakości miejsca. Obwodnica, kolej i tramwaj mogą bardzo poprawić dostępność, ale same nie przesądzą o tym, jak ta część miasta będzie funkcjonować na co dzień. O tym decydują już nie tylko tory i drogi, ale też sposób zagospodarowania otoczenia oraz to, czy przestrzeń pozostaje przyjazna mieszkańcom.

Wyzwanie dla władz Krakowa

To wszystko prowadzi do prostego wniosku. W przypadku północnych Mistrzejowic pytanie nie brzmi już, czy rola tego obszaru w strukturze miasta rzeczywiście się zmieni. To dzieje się na naszych oczach. Ważniejsze będzie, jak miasto na tę zmianę odpowie i czy potraktuje ten rejon jako coś więcej niż dobrze skomunikowany fragment obrzeża. Czy uzna, że potrzebne są tu inwestycje w sport, oświatę i kulturę dla tych, którzy wybrali Mistrzejowice jako miejsce swojego zamieszkania. Ten problem widać zresztą nie tylko w Mistrzejowicach. Podobnej infrastruktury potrzebuje Złocień, Górka Narodowa, Kliny czy Ruczaj - miejsca oddalone od centrum i rozwijające się bardzo dynamicznie, gdzie osiedla się dużo młodych rodzin i przybywa dzieci.

Przeg władzami Krakowa stoi więc wyzwanie, aby zadbać o równy dostęp do miejskich instytucji wszystkim swoim mieszkańcom. Właśnie takie miejsca są sprawdzianem, czy rozwój mieszkalnictwa i komunikacji idzie w parze z myśleniem o przyszłości całych dzielnic i zrównowarzonym rozwoju Krakowa, zgodnym z filozofią miasta 15-minutowego, czyli miasta, gdzie każdemu jest blisko do wszystkich potrzebnych do funkcjonowania miejsc - usług, szkół, domów kultury i ośrodków sportu.

Robert Siemiński