Rolnicy Gminy Siepraw okazali się być najbardziej aktywni w Małopolsce wykazując się najwyższym udziałem spisanych gospodarstw wśród gospodarstw rolnych objętych badaniem podczas Powszechnego Spisu Rolnego. O tym jak rozwija się ta pięknie położona, rolnicza gmina rozmawiamy z wójtem Gminy Siepraw, Tadeuszem Pitalą.

Jest pan Wójtem Gminy Siepraw od 1990 roku. Jak zmieniła się Gmina w tym czasie?
– Gmina Siepraw od czasów transformacji ustrojowej do dnia dzisiejszego podlega stałemu, corocznemu rozwojowi. Dzisiejsza Gmina nie jest tym samym organizmem co na początku lat 90-tych XX w. Modernizacja i budowa nowych sieci przesyłowych, inwestycje drogowe, oświatowe, sportowe, turystyczne, poziom oświaty i usług komunalnych spowodowały, że mieszkańcom żyje się coraz lepiej, a nowi stale przybywają (mamy jedno z najwyższych sald migracji w województwie).
Gmina Siepraw to jedna z najbardziej malowniczych gmin powiatu myślenickiego. Jak udaje się wykorzystać ten potencjał?
– Atrakcjami przyciągającymi przyszłych mieszkańców i turystów są niewątpliwie: Sanktuarium Błogosławionej Anieli Salawy, stacja narciarska Siepraw-Ski, kompleks sportowo-rekreacyjny „Słoneczny Park”, a w niedługiej przyszłości będą to ścieżki rowerowe wokół Zatoki Zakliczyńskiej Zbiornika Dobczyckiego. Wszystkie te atrakcje oraz inne atrybuty Gminy są magnesem przyciągającym ludzi na nasz teren.

W jakim kierunku Pana zdaniem powinna rozwijać się gmina? Czy widzi Pan w niej potencjał turystyczny?
– Ze względu na brak naturalnych atrakcji w postaci np. gór czy większych wzniesień musimy stawiać na turystykę weekendową, tym bardziej, że sprzyja temu bliskość Krakowa. Stąd inwestycje w ścieżki rowerowe oraz miejsca rekreacji. Niebagatelnym potencjałem dysponuje nasze sieprawskie Sanktuarium bł. Anieli Salawy i tutaj też widzę możliwości ściągnięcia pielgrzymów, czczących naszą Błogosławioną.

Wspomniał Pan, że jedną z największych atrakcji w gminie jest stok narciarski. Co jeszcze przyciąga turystów do gminy Siepraw? Czy gmina inwestuje w rozbudowę infrastruktury rowerowej i budowę szlaków turystycznych czy też w promowanie rodzimej kuchni?
– Oprócz wcześniej wymienionych ścieżek rowerowych w Czechówce i Zakliczynie, których budowę właśnie rozpoczęliśmy, ścieżek rekreacyjnych w Słonecznym parku w centrum Sieprawia powstały również kilka lat temu ścieżki MTB do kolarstwa górskiego na działce pozyskanej od skarbu państwa na tzw. Rusinkach w Sieprawiu.
Rodzimą kuchnię promujemy przy okazji imprez okolicznościowych za pośrednictwem kół gospodyń oraz lokalnych stowarzyszeń na terenie Gminy i Powiatu.
Jedną z najbardziej znanych mieszkanek Sieprawia jest błogosławiona Aniela Salawa. W przyszłym roku, 9 września minie 140 lat od jej urodzenia. Czy gmina wraz z parafią podejmuje działania, żeby włączyć Siepraw do tras turystyki religijnej?
– Gmina już dawno podjęła działania, żeby nasze Sanktuarium było bardziej dostępne dla przyjezdnych. W porozumieniu z zarządcami dróg krajowych, wojewódzkich i powiatowych przy newralgicznych skrzyżowaniach i węzłach komunikacyjnych ustawiono tablice informacyjne o lokalizacji kościoła w Sieprawiu.
W Sieprawiu wytyczono ścieżkę pielgrzymkową od Sanktuarium do Źródełka bł. Anieli, przy której zorganizowano przystanek turystyczny z parkingiem samochodowym oraz tablicą informacyjną.
Wraz z parafią współorganizujemy uroczystości religijne (np. odpusty) i patriotyczne, a także konkursy wiedzy w szkołach o Błogosławionej Anieli.

Z turystyką bardzo ściśle wiąże się ekologia, bo ludzie chcę przyjeżdżać i wypoczywać tam, gdzie zachowana jest naturalna przyroda i jest czyste powietrze. Jak ocenia Pan działania na rzecz ekologii jakie podejmuje Siepraw wraz z innymi samorządami zrzeszonymi w Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa. Co gmina Siepraw zyskała dzięki udziałowi w tym stowarzyszeniu? Czy to w ogóle się opłaca?
– Gmina jest skanalizowana w ok. 60%. W ramach związku Gmin skanalizowano część miejscowości Zakliczyn. Pozostała część Zakliczyna, Czechówkę, Łyczankę Gmina skanalizowała z własnych środków przy udziale środków zewnętrznych (programy POIiŚ, PROW, MRPO, NFOŚiGW).
Z innych działań dotyczących ochrony środowiska aktualnie kończymy program unijny wymiany starych pieców węglowych na nowoczesne, spełniające wymagania Ekoprojektu, przeważnie gazowe.
W ramach Lokalnej Grupy działania „Turystyczna Podkowa” przystąpiliśmy do programu instalowania odnawialnych źródeł energii na budynkach mieszkańców. Ten program jest w początkowej fazie realizacji.
Od 2018 roku działa na terenie Gminy system czujników, które w czasie rzeczywistym mierzą poziom stężenia pyłów oraz inne parametry powietrza. Odczyty z sensorów są udostępniane są na bieżąco za pomocą aplikacji komórkowej AIRLY.
Realizowaliśmy w ostatnich latach również kilka kampanii informacyjnych bezpośrednio wśród mieszkańców lub w różnych publikatorach, dotyczących szkodliwości palenia odpadami w piecach oraz konieczności wymiany pieców i dokonania termomodernizacji budynków.
Jak pogodzić zachowanie naturalnej przyrody z rozwojem przedsiębiorczości w Sieprawiu? Jakie problemy widzi Pan w tej dziedzinie?
– Większość działalności gospodarczych zlokalizowana jest w budynkach jednorodzinnych, gdyż jest to to przeważnie drobna działalność wytwórcza, rzemieślnicza, więc przeważnie nieszkodliwa dla środowiska.
Większe zakłady zlokalizowane są w tzw. Sieprawskiej Strefie Przemysłowej na małym obszarze (na granicy z Krzyszkowicami). Są to z reguły zakłady produkcyjne, zlokalizowane zgodnie z prawem ochrony środowiska i nie emitujące do środowiska większych zanieczyszczeń.

Czy gmina ma tereny inwestycyjne i jak pomaga przedsiębiorcom? Jakie przemysł mógłby tu się rozwijać , tak aby nie zniszczyć potencjału przyrodniczego? Czy gmina ma specjalną ofertę, która mogłaby przyciągnąć tu takie firmy?
– Kilkanaście hektarów terenów przemysłowych, dogodnych do zainwestowania znajduje się w rękach prywatnych właścicieli. Są to tereny uzbrojone w podstawowa infrastrukturę. Gmina nie posiada takich terenów.

Rozwój regionu, większa urbanizacja i rozwój przemysłu wymagają rozbudowy infrastruktury takiej jak sieć kanalizacyjna, wodociągowa i gazowa. Jak obecnie wygląda to w gminie Siepraw? Co udało się już zrealizować, a gdzie zaplanowane są inwestycje w najbliższych latach? Czy w tych planach uwzględniana jest specyfika gminy położonej na terenie pagórkowatym?
– Gmina Siepraw jest zwodociągowana w niemalże 100%, sieć gazowa obejmuje ok. 80% zamieszkałego terenu, natomiast sieć kanalizacyjna dociera do 60% gospodarstw domowych. Gmina cały czas inwestuje w budowę nowych odcinków kanalizacji oraz modernizację sieci wodociągowej. Na 2021 rok pozyskano środki z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na rozbudowę sieci kanalizacyjnej.
Oczywiście projekty techniczne uwzględniają rzeźbę terenu i są tak prowadzone, aby w głównej mierze były to sieci grawitacyjne. Tam gdzie nie ma takiej możliwości prowadzi się rurociągi tłoczne i buduje pompownie ścieków.
Jak w Sieprawiu prowadzi się gospodarkę odpadami? W jaki stopniu udało się wdrożyć segregację odpadów? Dokąd trafiają odpady z gminy Siepraw?
– Segregacja odpadów komunalnych to obowiązek ustawowy, więc także w Gminie Siepraw segregacja jest już dawno wdrożona. Śmieci z terenu Gminy odbiera od kilku lat firma EMPOL i to na jej instalacje trafiają nasze odpady, przeważnie do tej zlokalizowanej w Choczni k/Wadowic.
Gmina 2 lata temu wybudowała Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych, a następnie wyposażyła go w wagę samochodową, za pomocą której na bieżąco Gmina może kontrolować ilość wywożonych odpadów.
Rozwój przemysłu i turystyki, a także codzienne życie mieszkańców wiąże się z transportem. Które drogi w gminie zostały wyremontowane w ostatnich latach?
– Większość dróg gminnych i powiatowych jest wyremontowanych i ma wysoki standard. Udało się to zrobić dzięki dobrej współpracy z Powiatem Myślenickim oraz dzięki pozyskanemu finansowaniu ze środków kolejnych programów rządowych.
Newralgiczne inwestycje poprawiające bezpieczeństwo i komfort ruchu drogowego w ostatnich latach to: budowa ronda w Zakliczynie, remonty i przebudowy ulic: Kamionka, Zarusinki, Słowiańska, Zadziele, Górska, Iwaszkiewicza, Wielicka, Myślenicka, Szkolna, Dobczycka, czy Lipowa. W ramach tych inwestycji lub niezależnie powstało ponad 24 km chodników co czyni nas liderem w ilości chodników przypadających na kilometr dróg wśród powiatowych samorządów.

Jakie znaczenie w rozwoju gminy mają środki unijne. W jakich dziedzinach gmina pozyskała największe wsparcie?
– Gmina stara się wykonywać większe inwestycje z udziałem środków zewnętrznych, przeważnie unijnych. Najczęściej aplikujemy do Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego, z którego pomocą zostały wybudowane m. in. Gminny Ośrodek Kultury i Sportu, Słoneczny Park, Przedszkole w Sieprawiu oraz zostało wymienionych ok. 130 starych pieców.
Z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko zmodernizowano w 2015 roku oczyszczalnię ścieków w Sieprawiu oraz wybudowano wiele kilometrów sieci kanalizacyjnej.
Oprócz tego korzystamy z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, czy też ze środków na granty z Lidera za pośrednictwem LGD „Turystyczna Podkowa”.
Powiat myślenicki jeszcze w latach 2008-2014 mógł poszczycić jednym z największych w Małopolsce przyrostem demograficznym. Czy gmina Siepraw rozwija się demograficznie? Dlaczego warto zamieszkać w Sieprawiu z rodziną? Co gmina ma do zaoferowania dla rodzin z dziećmi?
– Od kilku lat odnotowujemy dodatnie saldo migracji, jedno z wyższych w Małopolsce. Dodatni jest również przyrost naturalny, co dowodzi, że Gmina Siepraw jest chętnie wybierana jako miejsce zamieszkania oraz wychowywania dzieci .
Ludzi do naszej Gminy przyciąga niewątpliwie poziom rozwoju infrastruktury, o którym wspominałem wcześniej, ale także poziom oświaty – w tym roku wyniki egzaminu ósmoklasisty były najlepsze w Powiecie.
Dbamy też o miejsca rekreacji, jak choćby Słoneczny Park, na terenie którego zlokalizowane są boiska sportowe, korty tenisowe, ścieżki rowerowe, plac zabaw, siłownia zewnętrzna, kopiec widokowy oraz mała architektura wraz z oświetleniem.
Zapraszamy wszystkich bardzo serdecznie do Gminy Siepraw, każdy znajdzie tutaj coś odpowiedniego dla siebie.
Dziękuję za rozmowę.
Marzena Gitler, foto: UG Siepraw, Siepraw Ski,