Mieszkańcy gminy Siepraw zwrócili się do kard. Grzegorza Rysia z prośbą o pomoc w obronie źródełka bł. Anieli Salawy. Ich obawy wynikają z tego, że źródełko nie zostało objęte bezwzględnym wyłączeniem z analiz prowadzonych dla nowej S7 Kraków–Myślenice. Religijny wymiar protestu nie pojawia się po raz pierwszy – wcześniej modlono się i zamawiano msze w intencji ochrony miejscowości przed drogą.
List otwarty, datowany na 28 lipca, został skierowany do kard. Grzegorza Rysia, arcybiskupa metropolity krakowskiego. Jego autorzy proszą duchownego o „pasterskie wstawiennictwo” oraz zajęcie stanowiska w sprawie źródełka bł. Anieli Salawy w Sieprawiu.
Autorzy chcą również, aby metropolita zwrócił się w tej sprawie do Ministerstwa Infrastruktury i Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Liczą, że źródełko wraz z otoczeniem zostanie uznane za miejsce, które przyszła droga będzie musiała bezwzględnie ominąć.
„Źródełko bł. Anieli Salawy powinno pozostać tam, gdzie rozpoczęła się jego historia” – podkreślili mieszkańcy.
Źródełko znajduje się na niewielkiej polanie w lasku przy drodze z Sieprawia do Zawady. Wypływ wody ujęto w kamienną obudowę zwieńczoną krzyżem, którą mieszkańcy dekorują kwiatami. Obok ustawiono drewniane ławki, a od szosy prowadzi tam brukowana ścieżka. Kilka razy w roku przy źródełku odprawiane są nabożeństwa.
Według lokalnej tradycji w dzieciństwie przychodziła tam Aniela Salawa. Dziś wierni odwiedzają to miejsce, prosząc o jej wstawiennictwo. Wodzie przypisują lecznicze właściwości. Przybywają tam między innymi osoby chore na stwardnienie rozsiane – chorobę, na którą cierpiała również błogosławiona.
Jak wyglada samo żródełko, droga do niego i otoczenia widac na filmie opublikowanym przeza
Nie tylko punkt na mapie
Obawy pojawiły się w związku z pracami nad mapą obiektów i obszarów, które mają zostać wyłączone z możliwości poprowadzenia przyszłych wariantów S7. Według autorów listu źródełko nie zostało na niej odpowiednio oznaczone i chronione, ponieważ nie figuruje w rejestrze zabytków.
Nie oznacza to jednak, że przez źródełko został już wytyczony konkretny wariant drogi. Takiego wariantu obecnie nie ma. Mieszkańcy chcą zabezpieczyć miejsce jeszcze przed rozpoczęciem projektowania kolejnych propozycji przebiegu ekspresówki.
Z materiałów GDDKiA wynika, że lista terenów wyłączonych nie jest zamknięta. Obejmuje między innymi cmentarze, szkoły, obiekty kultu, ujęcia wód i ich strefy ochronne, tereny górnicze, Kopalnię Soli „Wieliczka”, Uzdrowisko Swoszowice oraz Zbiornik Dobczycki. Nowe zgłoszenia mają być analizowane i mogą prowadzić do rozszerzenia katalogu chronionych miejsc.
Mieszkańcy Sieprawia podkreślają, że wartość miejsca tworzy nie tylko samo źródło, ale również jego otoczenie – polana, zieleń, cisza oraz związany z nim religijny charakter. Ich zdaniem cały ten teren powinien zostać zachowany w obecnym kształcie.
Sprawę nagłośniono w mediach społęcznościowych. "Ogromny odzew pod naszym ostatnim postem pokazał, jak wielkie znaczenie ma to miejsce. Setki reakcji, komentarzy i udostępnień stały się świadectwem, że źródełko bł. Anieli Salawy żyje w pamięci mieszkańców, w rodzinnych wspomnieniach, w modlitwie i w wartościach przekazywanych z pokolenia na pokolenie." - napisała w grupie "ZAKLICZYN, SIEPRAW,CZECHÓWKA, ŁYCZANKA PRZECIW S7" na Facebooku Magda Adamska.
Źródełko związane z dzieciństwem błogosławionej
Aniela Salawa urodziła się 9 września 1881 roku w Sieprawiu, w ubogiej, wielodzietnej rodzinie. Jako młoda dziewczyna pomagała rodzicom w gospodarstwie.
W wieku 16 lat Aniela Salawa wyjechała do Krakowa, gdzie pracowała jako służąca. Wstąpiła do Trzeciego Zakonu św. Franciszka, pomagała chorym, rannym żołnierzom i osobom ubogim. Zmarła w 1922 roku. Jan Paweł II beatyfikował ją 13 sierpnia 1991 roku w Krakowie, nazywając „córką ludu polskiego, urodzoną w niedalekim Sieprawiu”.
Od 2022 roku bł. Aniela Salawa jest oficjalnie patronką gminy Siepraw. W miejscowym sanktuarium rozwija się jej kult, natomiast grób-sarkofag z relikwiami błogosławionej znajduje się w kaplicy Męki Pańskiej bazyliki Franciszkanów w Krakowie. Jej szczątki przeniesiono tam z cmentarza Rakowickiego w 1949 roku.
Nie tylko źródełko. Pytają o krzyże i kapliczki
Mieszkańcy zwracają uwagę, że na obszarze analizowanym pod kątem przyszłego przebiegu S7 znajdują się również historyczne kapliczki, kamienne figury i krzyże, stanowiska archeologiczne, stare lasy, mokradła oraz zabudowania związane z wielopokoleniowymi rodzinami.
Według informacji opublikowanych przez grupę sprzeciwiającą się budowie trasy przez gminę Siepraw, samorząd przy pomocy mieszkańców i stowarzyszenia wskazał GDDKiA 177 miejsc i obszarów, które powinny zostać bezwzględnie ominięte. Autorzy wpisu twierdzą, że w 139 przypadkach wniosek nie został uwzględniony. Wśród nich miały znaleźć się źródełko bł. Anieli Salawy, kapliczki, figury i krzyże, lasy ochronne, stanowiska archeologiczne oraz skupiska zwartej zabudowy.
Szczególne emocje wzbudziła odpowiedź dotycząca 12 kapliczek, figur i krzyży, przy których miało pojawić się sformułowanie: „Kolizja możliwa do usunięcia na etapie realizacji”. Mieszkańcy obawiają się, że może to oznaczać możliwość rozebrania lub przeniesienia obiektów.
„Można przenieść kamień, figurę lub drewnianą konstrukcję. Nie można przenieść historii fundatorów, dawnego przebiegu drogi, sąsiedztwa starych drzew ani pamięci ludzi, którzy od pokoleń zatrzymywali się właśnie w tym miejscu” – napisali przeciwnicy trasy.
Przedstawione liczby i sposób interpretowania odpowiedzi GDDKiA są stanowiskiem autorów protestu. Nie oznaczają jeszcze, że przez wymienione miejsca zostanie poprowadzony którykolwiek z przyszłych wariantów drogi.
Marzena Gitler
Przeciw S7 także przez modlitwę
List do kardynała jest kolejnym etapem protestu przeciwko możliwości poprowadzenia S7 przez gminę Siepraw. Wcześniej mieszkańcy organizowali spotkania, demonstracje i zbierali podpisy pod petycjami. Przeciwnicy inwestycji informowali również o wspólnych modlitwach i zamawianiu mszy w intencji ochrony gminy przed przebiegiem trasy.
W najnowszym wpisie podkreślili, że źródełko jest dla nich nie tylko obiektem religijnym, ale również częścią rodzinnej pamięci i lokalnej tożsamości.
„Są miejsca, których wartości nie da się zamknąć w tabeli, sprowadzić do numeru działki ani zaznaczyć jedynie jako punktu na mapie” – napisali administratorzy grupy „Zakliczyn, Siepraw, Czechówka, Łyczanka przeciw S7”.
Na jakim etapie jest S7 Kraków–Myślenice?
Podczas spotkania 12 marca br. GDDKiA poinformowała, że sześć wariantów trasy oznaczonych literami od A do F, przedstawionych w listopadzie 2025 roku, utraciło rekomendację. Analizy rozpoczęto od nowa na obszarze przekraczającym 500 kilometrów kwadratowych – od zachodniej części aglomeracji krakowskiej, w tym okolic Morawicy, po rejon Niepołomic. Jak podkreśla GDDKiA, obecnie nie ma ani wariantu preferowanego, ani ostatecznie wybranego przebiegu drogi.
Marzena Gitler
Nad zasadami oceny przyszłych wariantów pracuje specjalny zespół z udziałem samorządów i organizacji społecznych. Ma on charakter opiniodawczy, a jego zadaniem jest określenie znaczenia kryteriów społecznych, środowiskowych, technicznych i ekonomicznych. Sam zespół nie wytycza trasy – ostateczne decyzje należą do GDDKiA.
Jego prace od początku budzą jednak kontrowersje. Część przedstawicieli mieszkańców i samorządów zarzucała organizatorom między innymi ograniczony wpływ strony społecznej, niepełne mapy i dane, zbyt wąski obszar analiz oraz zmienianie zasad w trakcie prac. W maju 22 komitety społeczne zawiesiły udział w spotkaniach. Podobną decyzję podjęły organizacje z zachodniej części gminy Wieliczka.
GDDKiA wprowadziła później zmiany w formule prac. Zrezygnowano z głosowań na rzecz formularzy opinii, przesunięto terminy oraz rozszerzono obszar analiz między innymi o gminę Liszki i okolice Morawicy.
Według aktualnego harmonogramu formularze opinii można składać do 31 lipca 2026 roku. Wyniki konsultacji oraz raport podsumowujący prace zespołu mają zostać opublikowane 21 października. Na 6 listopada zaplanowano prezentację wyników analizy wielokryterialnej i wybór wariantów, które zostaną skierowane do dalszych prac w ramach Studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowego.
Siepraw znajduje się w szczególnej sytuacji. Przez gminę ma przebiegać Beskidzka Droga Integracyjna, a w tym rejonie planowane jest jej połączenie z nowym odcinkiem S7 Kraków–Myślenice. Niewielka podkrakowska gmina może więc szczególnie odczuć skutki obu dużych inwestycji drogowych – zarówno dla mieszkańców, jak i lokalnego krajobrazu.
