Co dalej z Metropolią Krakowską? Jest projekt ustawy i konkretne wyliczenia

W czwartek, 15 stycznia, w Urzędzie Miasta Krakowa odbyło się posiedzenie Krakowskiego Zespołu Parlamentarnego poświęcone projektowi ustawy o związku metropolitalnym w województwie małopolskim. Jak przekazał przewodniczący zespołu, poseł Rafał Komarewicz, dokument ma być odpowiedzią na wieloletnie postulaty samorządów i ma wyraźnie przyspieszyć prace nad rozwiązaniem zapowiadanym od lat.

W spotkaniu – oprócz licznego grona samorządowców – uczestniczyli m.in. parlamentarzyści Daria Gosek-Popiołek, Dominik Jaśkowiec i Jerzy Meysztowicz. O potrzebie domknięcia prac apelowali także przedstawiciele Krakowa i posłowie obecni na posiedzeniu.

Ciag dalszy pod galerią zdjęć.

Czym jest Krakowski Zespół Parlamentarny?

Krakowski Zespół Parlamentarny (KZP) to ponadpartyjne forum współpracy posłów i senatorów związanych z Krakowem i regionem, powołane po to, by koordynować działania wokół najważniejszych spraw dla miasta i gmin ościennych. W praktyce KZP organizuje spotkania z samorządowcami i ekspertami, wypracowuje, konsultuje oraz zbiera stanowiska o inicjatywach legislacyjnych dotyczących Krakowa i okolic – tak jak w przypadku dyskusji o projekcie ustawy metropolitalnej.

Przewodniczącym KZP jest Rafał Komarewicz (Polska 2050). Funkcje wiceprzewodniczących pełnią: Daria Gosek-Popiołek (Lewica), Katarzyna Matusik-Lipiec (Koalicja Obywatelska) oraz Ireneusz Raś (PSL–Trzecia Droga). W skład zespołu wchodzą także: Jerzy Fedorowicz (KO, senator), Dominik Jaśkowiec (KO), Aleksandra Kot (KO), Dorota Marek (KO), Jerzy Meysztowicz (KO), Monika Jadwiga Piątkowska (KO, senator) oraz Paweł Śliz (Polska 2050).

Ustawa Meropolitalna - drugie podejście

Historia idei „Metropolii Krakowskiej” nie zaczęła się w tej kadencji. Sama współpraca samorządów funkcjonuje od lat w ramach Stowarzyszenia Metropolia Krakowska, które skupia Kraków i 14 gmin ościennych (Biskupice, Czernichów, Igołomia-Wawrzeńczyce, Kocmyrzów-Luborzyca, Liszki, Michałowice, Mogilany, Niepołomice, Skawina, Świątniki Górne, Wieliczka, Wielka Wieś, Zabierzów, Zielonki), które współpracują na rzecz wspólnego rozwoju ponadlokalnego. Temat utworzenia Metropolii Krakowskiej i ustawy metropolitalnej był podejmowany już za prezydentury Jacka Majchrowskiego, ale ówczesne prace zostały zamknięte i nie doprowadziły do przyjęcia przepisów. Teraz temat wraca w nowej odsłonie: trwają prace nad nowym projektem, który – po konsultacjach – ma zostać skierowany na ścieżkę legislacyjną.

Ustawa metropolitalna w praktyce ma stworzyć ramy działania związku metropolitalnego, czyli formalnego mechanizmu współpracy Krakowa i otaczajacych go samorządów w sprawach, które wykraczają poza granice jednej gminy. Dobrym przykładem jest transport publiczny. Jeden, powołany przez metropolie podmiot, który bedzie koordynował te kwestię, może zwiększyć efektywność zarządzania, umożliwić wprowadzenie jednolitego biletu i lepiej dopasować ofertę do potrzeb mieszkańców.

Projekt przewiduje też źródło finansowania: m.in. 5% udziału we wpływach z podatku PIT od osób zamieszkałych na obszarze związku metropolitalnego. W oparciu o dane z 2024 roku, dla obszaru obejmującego miasto Kraków i gminy wchodzące w skład Stowarzyszenia Metropolia Krakowska (łącznie ok. 1,2 mln mieszkańców), roczne dochody z tego tytułu oszacowano na około 280 mln zł. Tu jednak jest też "słaby punkt" ustawy, bo te dpodatkowe środki będą pochodzić z budżetu centralnego, więc potrzebna jest akceptacja rządu.

Dla regionu to jednak same korzyści. Jak podsumował po spotkaniu krakowski radny Łukasz Masłona „każdy rok opóźnienia to strata dla Krakowa i gmin sąsiednich 400 milionów złotych”. To pokazuje, że w dyskusji – obok samej idei – kluczowe są również wyliczenia i model finansowania, które będą determinować realny zakres działania metropolii.

W tle wybrzmiewa jednak drugi wątek: brak rządowego projektu ustawy dla Krakowa. Łukasz Masłona przypomina, że minęła już połowa kadencji parlamentu, a rządowego dokumentu w tej sprawie nadal nie ma, a „jedyną ustawą metropolitalną nad którą pracuje Sejm to związek pomorski”. Zwraca też uwagę, że – jak ocenia – Ministerstwo Finansów nie podchodzi entuzjastycznie do przekazywania „tak znaczących środków samorządom”.

Cel: przyśpieszyc prace

Projekt Rafała Komarewicza jest na etapie „roboczym” i ma trafić do Sejmu dopiero po szerokiej dyskusji. "Projekt, który przedstawiłem, ma przyspieszyć prace nad rozwiązaniem zapowiadanym od lat. Samo czekanie na uzgodnienia rządowe może oznaczać, że temat ponownie nie zostanie domknięty przed końcem kadencji. Dlatego potrzebne jest równoległe działanie na kilku poziomach.Dla dobra regionu podejdźmy do tego ponadpolitycznie. Współpraca możliwa jest rownież na poziomie rządowym, ale potrzebujemy konkretów. Dlatego ponownie wystąpię do rządu z pytaniami dotyczącymi projektu ustawy o zrównoważonym rozwoju miast, nad którym pracuje MFiPR. Nadal dostępne są jedynie ogólne założenia - brakuje treści ustawy i konkretnego terminu przesłania ustawy do parlamentu.Równolegle należy zacieśnić współpracę ze Stowarzyszeniem Metropolia Krakowska, aby połączyć wysiłki samorządów i parlamentarzystów wokół wspólnego celu." - przekazał poseł. "Metropolia musi opierać się na partnerskim, sprawiedliwym współdziałaniu całego regionu - z wiodącą rolą Krakowa, ale bez narzucania jej innym gminom. Dzisiejsze spotkanie to kolejny ważny krok w stronę ustawy o metropolii krakowskiej, rozwiązania potrzebnego mieszkańcom całego regionu. Bardzo dziękuję wszystkim obecnym na dzisiejszym posiedzeniu." - podsumował.

Rafał Komarewicz zapowiada, że zanim dokument wejdzie na ścieżkę legislacyjną, chce go omówić ze wszystkimi zainteresowanymi stronami. Dlatego został przekazany parlamentarzystom z regionu, włodarzom gmin małopolskich, radnym i samorządowcom. Wskazuje też na potrzebę zacieśnienia współpracy ze Stowarzyszeniem Metropolia Krakowska, „aby połączyć wysiłki samorządów i parlamentarzystów wokół wspólnego celu”.

Z kolei wiceprezydent Krakowa Stanisław Mazur podsumował rozmowy z włodarzami gmin Metropolii Krakowskiej jako „dobrą rozmowę” z otwartością na argumenty i gotowością do współpracy, podkreślając, że wszystkim stronom zależy na rozwoju Metropolii Krakowskiej.

"Rozwój metropolitalny Krakowa to bardzo ważna kwestia dla naszego miasta. O współpracy w tym zakresie rozmawialiśmy z Włodarzami gmin Metropolii Krakowskiej. Podstawą dla tej rozmowy był projekt Strategii Rozwoju Krakowa. Dobra rozmowa, otwartość na argumenty, gotowość do współpracy. Dziękuję. Wszystkim nam zależny na rozwoju Metropolii Krakowskiej." - napisał po spotkaniu.

fot.  Fb. Rafał Komarewicz - Poseł na Sejm RP