Kiedy organizm zaczyna tracić kolagen?
Kolagen to najliczniej występujące białko w ludzkim ciele. Stanowi nawet 70-80% białek strukturalnych skóry i jest obecny w chrząstkach, kościach, ścięgnach oraz mieszkach włosowych. Gdy ta sieć jest gęsta i napięta, skóra wygląda młodo, jest sprężysta i dobrze nawilżona. Kiedy zaczyna się przerzedzać, pierwsze zmiany pojawiają się właśnie tam. Kolagen w szotach, czyli wygodna forma płynna dostępna m.in. w ofercie marki eatyx LABS, zyskuje dziś coraz więcej zwolenników właśnie dlatego, że dostarcza organizmowi peptydów kolagenowych i aminokwasów wykorzystywanych do syntezy własnych białek.
Za produkcję kolagenu odpowiadają komórki zwane fibroblastami, które nieustannie produkują nowe włókna. Problem polega na tym, że ich aktywność osiąga szczyt około 20. roku życia, po czym zaczyna stopniowo spadać. Zwykle już od około 25. roku życia produkcja kolagenu stopniowo spada. To proces powolny i przez pierwsze lata całkowicie niezauważalny, dlatego większość osób jest zaskoczona, gdy nagle dostrzega pierwsze oznaki starzenia.
Na utratę kolagenu wpływa nie tylko wiek
Fakt, że produkcja kolagenu słabnie wraz z wiekiem, to naturalny proces biologiczny. Jednak często zdarza się, że sami pracujemy na zmarszczki lub słabsze włosy i paznokcie. Wpływają na to codzienne nawyki, np.:
- wychodzenie na słońce bez ochrony, gdyż promienie UV uszkadzają włókna kolagenowe i fibroblasty – odpowiednie filtry warto stosować niezależnie od pory roku;
- smog, dym papierosowy oraz alkohol, które nasilają działanie wolnych rodników;
- spożywanie cukru i żywności wysokoprzetworzonej, gdyż sprzyjają procesowi glikacji, czyli usztywnianiu kolagenu.
Wolne rodniki i glikacja osłabiają skórę, przez co traci ona sprężystość i gorzej się regeneruje. Pomaga dieta bogata w antyoksydanty, czyli warzywa, owoce jagodowe, orzechy i zioła, a oprócz tego warto wspierać się suplementacją kolagenu dobrej jakości.
Jak skóra pokazuje, że traci kolagen?
Skóra jest największym organem ciała i jednocześnie pierwszym miejscem, gdzie utrata kolagenu staje się widoczna. Wczesne sygnały są zwykle delikatne i łatwo je zbagatelizować:
- cienkie linie przy zewnętrznych kącikach oczu (popularnie zwane kurzymi łapkami);
- lekkie bruzdy między nosem a ustami;
- wrażenie, że skóra jest bardziej sucha niż wcześniej i gorzej reaguje na nawilżenie.
Jednak to nie jest kwestia złego kremu, ale głębsza zmiana w strukturze tkanki, której sama pielęgnacja powierzchniowa nie jest w stanie odwrócić. Drugim subtelnym sygnałem jest utrata napięcia. Skóra, która wcześniej po naciągnięciu natychmiast wracała do pozycji wyjściowej, zaczyna to robić wolniej. To zjawisko widać szczególnie przy kości policzkowej i na linii żuchwy.
Co włosy i paznokcie mówią o poziomie kolagenu?
Mimo że włosy i paznokcie nie są zbudowane z kolagenu, ich stan w dużej mierze zależy od tego białka. Buduje ono otoczkę mieszków włosowych. Spadek produkcji kolagenu może wpływać na kondycję skóry głowy i pośrednio wiązać się z pogorszeniem jakości włosów. Efektem może być cieńszy i bardziej kruchy włos, bez połysku i trudny do ułożenia. Osoby z niedoborem kolagenu często skarżą się, że ich włosy zrobiły się matowe i straciły objętość, a na ten stan nie wpływają nawet stosowane kosmetyki.
Przy długotrwałym niedoborze kolagenu pojawia się kolejny, bardziej niepokojący objaw – nasilone wypadanie włosów. Słabiej zakorzeniony włos łatwiej wypada, a na jego miejsce wyrasta nowy, tyle że też słabszy. Efektem jest stopniowe przerzedzanie się, szczególnie widoczne przy linii czoła i na czubku głowy. Wielu ludzi szuka wtedy przyczyny w szamponie lub stylu życia, nie zdając sobie sprawy, że prawdziwy problem tkwi głębiej, mianowicie w tkance łącznej skóry głowy.
Stan paznokci a kolagen
Paznokcie są czymś w rodzaju „barometru zdrowia” organizmu, a kolagen wpływa na ich kondycję podobnie jak na włosy – poprzez jakość tkanki, z której wyrastają. Żeby zdrowo rosnąć, płytka paznokciowa potrzebuje silnego, dobrze odżywionego łożyska. Zmiany związane ze starzeniem i spadkiem produkcji kolagenu mogą współwystępować z pogorszeniem kondycji paznokci, które mogą stać się łamliwe przy najmniejszym wysiłku, rozdwajające poziomo lub pionowo i rosnące wolniej niż zwykle.
Warto zwrócić uwagę na pewną prawidłowość. Objawy niedoboru kolagenu rzadko pojawiają się pojedynczo. Jeśli jednocześnie zauważasz, że skóra jest mniej elastyczna, włosy tracą blask, a paznokcie łamią się przy każdej okazji, warto przyjrzeć się swojej diecie i stylowi życia.
Stawy i układ ruchu – kiedy brak kolagenu zaczyna boleć?
Chrząstka stawowa to tkanka, która pokrywa powierzchnie kości i sprawia, że staw pracuje, jak dobrze naoliwiony mechanizm, płynnie i bez tarcia. Gdy kolagenu zaczyna brakować, chrząstka staje się cieńsza i mniej odporna na obciążenia. Pierwsze sygnały są subtelne:
- poranna sztywność stawów, która mija po kilku minutach ruchu;
- lekki ból kolan po dłuższym spacerze lub wchodzeniu po schodach;
- wrażenie, że stawy nie rozgrzały się po długim siedzeniu.
Wiele osób tłumaczy to starzeniem lub siedzącym trybem życia, nie wiążąc tych sygnałów z poziomem kolagenu. Samo trzaskanie stawów nie świadczy o niedoborze kolagenu. Niepokój powinien budzić dopiero ból, obrzęk lub ograniczenie ruchomości.
Czy da się zatrzymać utratę kolagenu?
Całkowite zatrzymanie utraty kolagenu nie jest możliwe, gdyż starzenie biologiczne jest nieuchronne. Ale istnieje wiele sposobów, by ten proces wyraźnie spowolnić i utrzymać dobre zasoby kolagenu przez długie lata:
- podstawą jest ochrona przeciwsłoneczna – stosowanie filtrów SPF każdego dnia, nie tylko na plaży, ale też przy codziennym wychodzeniu z domu;
- rezygnacja z używek to kolejny krok, który już po kilku miesiącach przynosi wymierne efekty;
- regularny, dobrej jakości sen wspiera nocną regenerację tkanek i pozwala fibroblastom pracować z pełną wydajnością.
Kolagen nie powstaje z niczego, a do jego syntezy organizm potrzebuje konkretnych składników. Najważniejszym jest witamina C, gdyż bez niej fibroblasty nie są w stanie prawidłowo łączyć włókien kolagenowych, nawet jeśli mają dostęp do wszystkich potrzebnych aminokwasów. Dlatego dieta bogata w owoce cytrusowe, paprykę, natkę pietruszki i truskawki jest bezpośrednim wsparciem dla produkcji kolagenu. Równie ważna jest odpowiednia podaż białka (z mięsa, ryb, jaj, roślin strączkowych), bo kolagen jest białkiem i potrzebuje aminokwasów jako surowca. Do tego dochodzi również suplementacja, która może stanowić cenne wsparcie.
Dlaczego warto rozważyć stosowanie suplementów?
Warto stawiać na hydrolizowaną formę kolagenu, czyli rozłożoną na drobniejsze fragmenty, dzięki czemu łatwiej ulega trawieniu i szybciej pojawia się we krwi po spożyciu. Dobrze stawiać na produkty, które łączą kolagen z witaminą C, bo ta para działa synergicznie: witamina C wspomaga wbudowywanie kolagenu do tkanek i wzmacnia efekty suplementacji. Skład powinien być czytelny i pozbawiony zbędnych wypełniaczy.
Zanim sięgniesz po suplement, sprawdź, czy producent jest transparentny w kwestii źródła surowców. Kolagen pozyskuje się najczęściej z ryb (kolagen morski, który dobrze się wchłania), ze skór bydlęcych (także świetnie wchłaniany). Każde z tych źródeł ma swoje zalety, ale ważne, by producent otwarcie o tym informował i dbał o jakość procesu produkcyjnego. Marka eatyx LABS to przykład podejścia, w którym składy są przemyślane, a formuła dopasowana do realnych potrzeb organizmu.
