Nie każdy może dostać lokal komunalny, ale też nie każdego stać na kredyt albo najem po rynkowych cenach. Właśnie dla takich osób ma być budownictwo społeczne w formule SIM. Kraków robi kolejny krok w tym kierunku — przygotowywana inwestycja pokazuje, jak może działać nowy model mieszkań na wynajem z umiarkowanym czynszem, gotowych do zamieszkania i dostępnych dla osób z tzw. luki czynszowej.
Pierwszy etap nowej inwestycji
Przy ul. bp. Franciszka Padniewskiego w Krakowie, w sąsiedztwie Łąk Nowohuckich, planowana jest budowa dwóch budynków wielorodzinnych. Ma w nich powstać 148 mieszkań na wynajem z preferencyjnym czynszem.
Choć do wbicia pierwszej łopaty jeszcze daleko, rozpoczął się już etap przygotowawczy. 15 maja w Urzędzie Miasta Krakowa KZN SIM Ziemia Krakowska podpisała umowę z firmą DRAFT ENGINEERS na opracowanie wielobranżowej dokumentacji projektowo-kosztorysowej. Kolejnym krokiem będzie uzyskanie pozwolenia na budowę.
Czym jest SIM?
SIM, czyli Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa, to formuła budownictwa czynszowego. W praktyce chodzi o mieszkania na długoterminowy najem, z czynszem znacznie niższym niż na rynku komercyjnym.
Program jest kierowany przede wszystkim do osób z tzw. luki czynszowej. Dla takich rodzin mieszkanie w SIM może oznaczać stabilny adres, przewidywalne opłaty i brak konieczności wykańczania lokalu od zera. Planowane lokale mają być oddawane „pod klucz”, a więc gotowe do zamieszkania, nie w stanie deweloperskim. Oznacza to oszczędności już na wstępie, czyli wydanie pieniędzy remont i podstawowe wyposażenie mieszkania.
W przypadku tej inwestycji za przygotowanie projektu odpowiada KZN SIM Ziemia Krakowska. To spółka utworzona przez Kraków, dziesięć innych małopolskich gmin oraz Krajowy Zasób Nieruchomości. Jej zadaniem jest budowa mieszkań na wynajem o umiarkowanym czynszu w województwie małopolskim.
KZN SIM Ziemia Krakowska prowadzi równolegle projekty także poza Krakowem. Niedawno w Zręczycach, w gminie Gdów, wmurowano kamień węgielny pod pierwszą w tej gminie inwestycję mieszkaniową realizowaną w formule SIM. W nowym budynku ma powstać 12 mieszkań na wynajem z umiarkowanym czynszem.
Projekt przy ul. Padniewskiego jest jednak szczególnie istotny ze względu na skalę. Planowane 148 mieszkań to jedna z największych inwestycji przygotowywanych obecnie przez KZN SIM Ziemia Krakowska.
Bloki przy Padniewskiego. Co zaplanowano?
Według zapowiedzi miasta przy ul. Padniewskiego mają powstać dwa nowoczesne budynki wielorodzinne. W planach jest 148 mieszkań, a także przestrzenie wspólne i funkcje usługowe w parterze.
Lokale mają być oddawane w standardzie „pod klucz”, czyli gotowe do zamieszkania bez konieczności prowadzenia podstawowych prac wykończeniowych. W materiałach dotyczących inwestycji wskazano m.in. gotowe podłogi, pomalowane ściany, łazienki i instalacje. Po wstawieniu własnych mebli najemcy będą mogli się wprowadzić bez prowadzenia kosztownego remontu na start. Zaplanowano też zielony dziedziniec, przestrzeń rekreacyjną, plac zabaw, siłownię zewnętrzną oraz miejsca parkingowe.
Ten model może rozwijać się tylko tam, gdzie samorząd zdecyduje się przeznaczyć pod mieszkania własne grunty. Im więcej miejskich działek trafi na budownictwo społeczne, tym większa szansa, że SIM nie będzie jednorazowym projektem, ale realną alternatywą dla drogich mieszkań z rynku.
Władze Krakowa podkreślają, że to część szerszej polityki mieszkaniowej miasta. – Chcemy tworzyć stabilną i dostępną ofertę najmu dla mieszkańców, których nie stać na zakup mieszkania na rynku komercyjnym, a jednocześnie nie kwalifikują się oni do otrzymania lokalu w programie mieszkań socjalnych czy komunalnych – zaznacza Aleksander Miszalski, prezydent Krakowa.
Dla kogo mieszkanie w SIM?
Miasto zapowiada, że przyjmowanie wniosków ma ruszyć w pierwszym kwartale 2027 roku. Po zakończeniu naboru i weryfikacji wniosków Kraków przygotuje listę osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu, a następnie przekaże ją do KZN SIM Ziemia Krakowska. Dopiero wtedy będzie można przejść do kolejnych formalności, w tym podpisania umowy i wniesienia tzw. partycypacji.
Procedura ma być prostsza niż zakup mieszkania na rynku: trzeba złożyć wniosek w naborze prowadzonym przez miasto, spełnić kryteria, przejść ocenę punktową, znaleźć się na liście najemców, podpisać dokumenty i wnieść wkład w koszt budowy lokalu. W Krakowie wśród kryteriów są m.in. brak własnego mieszkania, rozliczanie podatku dochodowego w Krakowie, wychowywanie dziecka, sytuacja osób starszych, osób z niepełnosprawnościami oraz przedstawicieli wybranych zawodów, np. nauczycieli, pielęgniarek czy ratowników medycznych.
Ważnym elementem jest partycypacja, czyli wkład przyszłego najemcy w koszty budowy mieszkania. KZN SIM Ziemia Krakowska podaje orientacyjnie, że może ona wynosić ok. 1200 zł za metr kwadratowy, choć kwota może różnić się w zależności od inwestycji. To oznacza, że przy mieszkaniu o powierzchni 40 mkw. mówimy orientacyjnie o ok. 48 tys. zł, przy 50 mkw. o ok. 60 tys. zł, a przy 60 mkw. o ok. 72 tys. zł. To nie są jednak oficjalne wyliczenia dla inwestycji przy ul. Padniewskiego, bo te będą znane dopiero po określeniu faktycznych kosztów realizacji.
Dla kogo są mieszkania SIM?
To oferta dla osób z tzw. luki czynszowej. Chodzi o mieszkańców, którzy zarabiają za dużo, by dostać lokal socjalny lub komunalny, ale za mało, by bezpiecznie kupić mieszkanie na rynku albo płacić komercyjny czynsz. Nabór na mieszkania przy ul. Padniewskiego ma ruszyć w pierwszym kwartale 2027 roku. Trzeba będzie złożyć wniosek, spełnić kryteria, przejść weryfikację i znaleźć się na liście najemców.
Po zakwalifikowaniu przyszły najemca podpisze dokumenty z SIM i wniesie tzw. partycypację, czyli wkład w koszt budowy mieszkania. KZN SIM Ziemia Krakowska szacuje ją orientacyjnie na ok. 1200 zł za metr kwadratowy, choć dokładna kwota dla tej inwestycji będzie znana dopiero po wyliczeniu realnych kosztów. Dla przykładu: przy 50-metrowym mieszkaniu dawałoby to ok. 60 tys. zł wkładu.
W skali Krakowa nawet kilkaset mieszkań nie rozwiąże problemu dostępności lokali. Może się to wydawać kroplą w morzu potrzeb. Ale dla konkretnych rodzin, które przejdą nabór i dostaną klucze, będzie to realna szansa na swoje „M” — bez kredytu ponad siły i bez czynszu dyktowanego wyłącznie przez rynek.
Podpisanie umowy / UMK
