Obchody 163. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego w Wieliczce

W czwartek 22 stycznia na Cmentarzu Komunalnym w Wieliczce odbyły się uroczyste obchody 163. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego. Mieszkańcy, samorządowcy, przedstawiciele organizacji społecznych oraz młodzież szkolna oddali hołd powstańcom, którzy w 1863 roku podjęli walkę o niepodległość Polski.

Uroczystość przy tablicy pamięci

Obchody rozpoczęły się o godzinie 13:00 przed Domem Przedpogrzebowym na Cmentarzu Komunalnym w Wieliczce. To właśnie na jego frontonie znajduje się tablica z 1938 roku, upamiętniająca 23 powstańców styczniowych związanych z Wieliczką, którzy jako ochotnicy wyruszyli do Królestwa Polskiego, by walczyć przeciwko rosyjskiemu zaborcy.

U podnóża tablicy zaprezentowano planszę z dodatkowymi nazwiskami powstańców odnalezionymi w źródłach historycznych przez Stanisława Stawarczyka, prawnuka jednego z uczestników powstania, oraz tablicę ze zdjęciami grobów powstańców znajdujących się na wielickim cmentarzu. Wartę honorową przy tablicy pełnili strzelcy ze Związku Strzeleckiego w Krakowie.

Uroczystość prowadził członek Związku Strzeleckiego z 2077 Jednostki pod dowództwem Huberta Cory, który przybliżył uczestnikom charakterystykę powstańców styczniowych oraz realia historyczne zrywu niepodległościowego.

Historyczny kontekst Powstania Styczniowego

Głos zabrała Jadwiga Duda, prezes Stowarzyszenia „Klub Przyjaciół Wieliczki”, uhonorowana przez Instytut Pamięci Narodowej nagrodą „Świadek Historii”. W swoim wystąpieniu przedstawiła zarys historii Powstania Styczniowego oraz jego konsekwencje. Przypomniała, że po III rozbiorze Polski w 1795 roku Królestwo Polskie znalazło się pod zaborem rosyjskim, a bezpośrednią przyczyną wybuchu powstania była tzw. branka – przymusowy pobór młodzieży polskiej do armii rosyjskiej.

Powstanie wybuchło w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 roku i objęło tereny Królestwa Polskiego, oraz dzisiejszej Litwy, Białorusi oraz części Ukrainy. W ciągu 18 miesięcy stoczono około 1200 bitew i potyczek z armią rosyjską. Mimo ogromnego zaangażowania i ofiary tysięcy Polaków, powstanie zakończyło się klęską, a jego następstwem były brutalne represje, masowe zesłania na Syberię oraz nasilona rusyfikacja.

Pamięć wieliczan o powstańcach

Jadwiga Duda przypomniała również o wieloletnich działaniach dokumentujących udział wieliczan w Powstaniu Styczniowym, w tym o spotkaniu „Wieliczka–Wieliczanie” zorganizowanym w 2013 roku oraz publikacjach poświęconych temu tematowi. Uczennica Liceum Ogólnokształcącego w Wieliczce odczytała treść tablicy pamiątkowej z nazwiskami 23 powstańców. Następnie odmówiono modlitwy w intencji poległych oraz odśpiewano hymn państwowy.

Złożenie kwiatów i udział delegacji

Pod tablicą pamięci kwiaty złożyli m.in. Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka Rafał Ślęczka, przedstawiciele władz samorządowych, instytucji kultury, organizacji społecznych, szkół oraz Stowarzyszenia „Klub Przyjaciół Wieliczki”. W uroczystości uczestniczyli uczniowie szkół podstawowych i liceum wraz z nauczycielami historii.

Wizyta na grobach powstańców

Po zakończeniu oficjalnej części uroczystości uczestnicy, pod przewodnictwem Jadwigi Dudy, udali się na groby powstańców styczniowych spoczywających na wielickim cmentarzu. Odwiedzono m.in. mogiły Józefa Jagielskiego, Zygmunta Urasińskiego, Błażeja Hyszki, Wojciecha Chełmeckiego, Ludwika Kolasy oraz innych uczestników powstania. Przy każdym grobie zapalono znicze i odmówiono modlitwę. Groby oznaczone były biało-czerwonymi tabliczkami z datą 1863 roku, wykonanymi przez Stanisława Stawarczyka.

Hołd dla bohaterów

Obchody 163. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego w Wieliczce zorganizował Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka. Uroczystość była wyrazem pamięci i szacunku dla tych, którzy z bronią w ręku walczyli o niepodległość Polski. Przebieg wydarzenia dokumentowali przedstawiciele Urzędu Miasta i Gminy Wieliczka.

Opracowała Jadwiga Duda