Emocje wokół budowy P&R Bronowice. Parking potrzebny ale czy kosztem drzew?

W Bronowicach zaczęła się budowa parkingu Park&Ride i terminala autobusowego przy stacji SKA. Choć miasto przedstawia inwestycję jako ważny element rozwoju transportu zbiorowego, wątpliwości dotyczą nie tylko losu wiśniowej alei, ale również sensu lokalizacji takiego parkingu w obrębie miasta, jego pojemności i możliwych utrudnień komunikacyjnych.

Budowa P&R Bronowice zaczęła się od... wiśniowej alei. W piątek, 13 marca, ruszyły pierwsze prace przy inwestycji, która ma powstać przy stacji Kraków Bronowice i w przyszłości połączyć ruch samochodowy z transportem zbiorowym. Widok ciężkiego sprzętu wycinającego z ziemi pięknie kwitnace drzewa budzi niepokoje. Nic dzienwgo, że pod postem ZDMK posypały się komentarze.

Na początku prowadzone będą roboty przygotowawcze związane z organizacją placu budowy. Miasto zapewnia, że ten etap nie będzie powodował utrudnień dla kierowców ani pasażerów komunikacji zbiorowej, choć czasowe niedogodności mogą pojawiać się dla pieszych. Mieszkańcy jednak pytają o los ulubionych drzew i sens inwestycji w obrębie a nie na obrzeżach Krakowa.

Węzeł przesiadkowy zamiast zwykłego parkingu

Miasto podkreśla, że nie chodzi wyłącznie o budowę parkingu dla samochodów, ale o stworzenie zintegrowanego węzła przesiadkowego. W ramach inwestycji ma powstać zadaszony parking dla 200 aut, dworzec autobusowy z sześcioma peronami i dwunastoma stanowiskami oraz budynek terminala z poczekalnią i zapleczem sanitarnym.

Projekt zakłada rozwiązania proekologiczne: zielone dachy, panele fotowoltaiczne, stacje ładowania pojazdów elektrycznych i zadaszony parking rowerowy.

Według założeń inwestycja ma ułatwić mieszkańcom zachodnich dzielnic przesiadkę z samochodu na transport zbiorowy, a w efekcie ograniczyć ruch w centrum miasta. To jednak nie zmienia faktu, że już na starcie projekt wzbudza spore kontrowersje.

Nie na obrzeżach, lecz w granicach miasta

Najczęściej powtarzający się zarzut dotyczy lokalizacji parkingu. W komentarzach pojawiają się głosy, że obiekt typu Park&Ride powinien powstawać na wjeździe do Krakowa, a nie w jego obrębie. Krytycy wskazują, że kierowcy jadący od strony Olkusza i północno-zachodnich okolic miasta i tak będą musieli wjechać głębiej w Kraków, zanim zostawią samochód i przesiądą się na komunikację zbiorową.

Padają argumenty, że bardziej naturalną lokalizacją byłyby okolice Galerii Bronowice, Mydlnik albo Balic. Z drugiej strony pojawia się też polemika: zwolennicy obecnej lokalizacji podkreślają, że właśnie w Bronowicach zbiegają się ważne kierunki wjazdowe od strony Jasnogórskiej, Pasternika i Balickiej, a dodatkowym atutem jest bezpośredni dostęp do stacji SKA, tramwajów i autobusów.

Problem w tym, że 200 miejsc parkingowych przez wielu komentujących ocenianych jest jako liczba zdecydowanie zbyt mała. W ich opinii to raczej kropla w morzu potrzeb niż rozwiązanie, które realnie odciąży krakowskie ulice słynące z korków.

Utrudnienia w ważnym punkcie przesiadkowym

Kolejna wątpliwość dotyczy samego czasu i miejsca prowadzenia prac. Rejon Bronowic to jeden z ważniejszych punktów przesiadkowych dla linii aglomeracyjnych obsługujących północ Krakowa i okoliczne miejscowości. Nawet jeśli pierwszy etap ma nie przynieść utrudnień dla samochodów i komunikacji zbiorowej, mieszkańcy obawiają się, że w dalszej fazie inwestycji tak duże zadanie nie pozostanie bez wpływu na codzienne podróże.

Miasto zaznacza, że trwa koordynacja harmonogramu z innymi miejskimi pracami, szczególnie z robotami wymagającymi czasowego zamknięcia torowiska do Bronowic oraz planowanymi zadaniami na ul. Karmelickiej. To pokazuje skalę wyzwania — inwestycja ma być prowadzona w jednym z bardziej wrażliwych komunikacyjnie obszarów Krakowa.

Dodatkową osią sporu jest także kwestia Strefy Czystego Transportu. W dyskusji pojawia się argument, że parking P&R zlokalizowany będzie w obszarze SCT nie rozwiąże problemów części kierowców spoza Krakowa, zwłaszcza tych korzystających ze starszych samochodów. Z drugiej strony w debacie publicznej pojawiają się zapowiedzi zmian, które miałyby objąć parkingi P&R tak, by dojazd do nich nie wiązał się z dodatkowymi barierami. To jednak perspektywa przyszłości, a sama inwestycja ma zostać zakończona dopiero w drugim kwartale 2028 roku.

Wiśniowa aleja zniknie z tego miejsca?

Najbardziej emocjonalne reakcje budzi jednak nie sama komunikacja, lecz zieleń. Parking i terminal mają powstać naprzeciw charakterystycznej alei wiśniowej, która wiosną przyciąga spacerowiczów i osoby robiące zdjęcia. Dla wielu mieszkańców to jedna z bardziej rozpoznawalnych, sezonowych atrakcji tej części Krakowa. Pytają, czy po zmianach miejsce zachowa swój dotychczasowy charakter. Martwią się też czy wszystkie drzewa przetrwają przenosiny i czy zakwitną na wiosnę.

Spośród liczącej ponad 30 drzew alei przesadzone już zostały cztery wiśnie, które kolidują z budową i przebudową układu drogowego. Chodzi o okazy rosnące najbliżej zjazdu z wiaduktu w kierunku ul. Armii Krajowej — w tym miejscu ma powstać droga. Drzewa pozostaną jednak w obrębie tego samego zieleńca, w rejonie chodnika i torowiska tramwajowego, choć nie będą już częścią alei.

Magistrat zapewnia, że projekt przygotowano z maksymalnym poszanowaniem istniejącej zieleni i z minimalizacją wycinek. Zapowiada też, że docelowo wiśni w tym rejonie ma być więcej — pojawić ma się kolejnych 70 wiśni, 10 sosen czarnych, a także krzewy i drewniane instalacje. Niezależnie od tego, w ramach rekompensaty przyrodniczej wzdłuż ul. Jasnogórskiej ma zostać posadzonych 89 drzew oraz 130 mkw. krzewów. Ma też być realizowany dodatkowy projekt zieleni przygotowany we współpracy z Miejską Ogrodniczką.

Inwestycja potrzebna, ale nie bez znaków zapytania

Budowa P&R Bronowice ma kosztować około 80 mln zł. Ponad 52 mln zł ma pochodzić z Funduszy Europejskich dla Małopolski 2021–2027, a pozostała część z budżetu miasta. Władze Krakowa przedstawiają inwestycję jako jedną z kluczowych dla tej części miasta i ważny element rozwoju zrównoważonego transportu.

Jednocześnie już dziś widać, że będzie to jedna z tych inwestycji, które trudno oceniać jednoznacznie. Z jednej strony pojawia się realna szansa na lepsze połączenie samochodu, autobusu, tramwaju i kolei w jednym miejscu. Z drugiej — nie milkną pytania o sens lokalizacji, skalę parkingu, przyszłe utrudnienia i cenę, jaką za tę zmianę zapłaci najbliższe otoczenie.

Dla jednych P&R Bronowice ma być potrzebnym węzłem przesiadkowym. Dla innych — spóźnionym parkingiem w złym miejscu, zbyt małym, by rozwiązać problemy komunikacyjne, a wystarczająco dużym, by na trwałe zmienić krajobraz tej części Krakowa.

fot. Bogusław Świerzowski/ krakow.pl