Dziesięć przejazdów w cenie siedmiu. Nowy pomysł na tańsze bilety

Z ciekawą propozycją zmian w krakowskiej komunikacji miejskiej wystąpił Krzysztof Kwarciak, przewodniczący Stowarzyszenia Ulepszamy Kraków! Chce, by pasażerowie mogli kupować bilety w pakietach, płacąc mniej za każdy przejazd. Pomysł trafia do nowego prezydenta Łukasza Gibały w momencie, gdy Kraków przygotowuje się do wprowadzenia zupełnie innego rozwiązania – biletów odległościowych.

Nie każdy Krakowianin codziennie dojeżdża do pracy tramwajem czy autobusem. Jedni korzystają z komunikacji miejskiej kilka razy w tygodniu, inni przesiadają się do niej tylko wtedy, gdy jadą do centrum, na zakupy czy spotkanie. Dla takich pasażerów zakup biletu miesięcznego często się nie opłaca, a regularne kupowanie pojedynczych biletów może być kosztowne.

Właśnie z myślą o tej grupie pasażerów Krzysztof Kwarciak, przewodniczący Stowarzyszenia Ulepszamy Kraków!, występuje do prezydenta miasta z petycją o wprowadzenie nowego rodzaju biletów.

– W krakowskiej komunikacji miejskiej brakuje pośredniej opcji pomiędzy biletami jednorazowymi a kartą miesięczną. Dlatego składam petycję do prezydenta Łukasza Gibały z postulatem, żeby w pakiecie można było kupić z rabatem większą liczbę przejazdów – wyjaśnia Kwarciak.

Dziesięć biletów, ale płacimy za siedem

Pomysł jest prosty i przypomina rozwiązania znane z wielu usług, w których zakup większego pakietu oznacza niższą cenę jednostkową. Zamiast każdorazowo płacić pełną stawkę za przejazd, pasażer mógłby z góry wykupić określoną liczbę podróży.

– Taryfa mogłaby być tak skonstruowana, że na przykład przy zakupie 10 biletów trzeba zapłacić tylko za 7 sztuk, a im większy pakiet się kupuje, tym każdy przejazd jest tańszy – proponuje przewodniczący stowarzyszenia.

Pakiety mogłyby być dostępne elektronicznie, ale również w formie papierowej książeczki. Ważne, by zakupione przejazdy zachowywały ważność przez kilka miesięcy. Dzięki temu nie trzeba byłoby wykorzystywać ich w krótkim terminie.

Zdaniem Kwarciaka taka oferta mogłaby zachęcić również kierowców do okazjonalnego pozostawienia samochodu w garażu.

– Uelastycznienie cennika powinno zachęcić wielu mieszkańców do częstszego wybierania tramwaju czy autobusu – przekonuje.

Autor petycji zwraca przy tym uwagę na ekonomiczny mechanizm takiego rozwiązania. Osoba, która kupi pakiet, będzie bardziej skłonna korzystać z komunikacji miejskiej, ponieważ ma już opłacone przejazdy. Nawet jeżeli na co dzień nie zrezygnuje z samochodu, może częściej wybierać autobus lub tramwaj.

Warto dodać, że dodatkową zaletą biletów pakietowych mogłaby być możliwość korzystania z rabatu bez konieczności posiadania Karty Krakowskiej. Z takiej oferty mogliby korzystać zarówno mieszkańcy miasta, jak i osoby przyjeżdżające z okolicznych miejscowości. Byłoby to również udogodnienie dla starszych pasażerów, którzy nie dojeżdżają już codziennie do pracy, ale korzystają z komunikacji miejskiej kilka razy w tygodniu. Trzeba jednak zaznaczyć, że krakowscy emeryci przed ukończeniem 70 lat już dziś mają prawo do biletów ulgowych, a osoby po siedemdziesiątce podróżują bezpłatnie. Dlatego nowa oferta mogłaby być szczególnie atrakcyjna dla osób, którym nie przysługują obecne ulgi. Możliwość zakupu pakietu w tradycyjnej, papierowej formie stanowiłaby dodatkowe ułatwienie dla pasażerów niekorzystających z aplikacji mobilnych.

Na Śląsku już można. Ile kosztują takie bilety?

Kwarciak nie proponuje rozwiązania, którego nigdzie wcześniej nie sprawdzono. Bilety pakietowe funkcjonują już w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, obejmującej m.in. Katowice, Gliwice, Bytom i Sosnowiec.

W ofercie Transport GZM dostępne są trzy pakiety:

Wszystkie pakiety są ważne przez 180 dni. Dostępne są także bilety ulgowe w cenach odpowiednio 30, 55 i 100 zł. Trzeba jednak pamiętać, że każdy przejazd jest liczony osobno, bez możliwości przesiadki w ramach jednego wykorzystania pakietu.

To pokazuje, że bilety pakietowe nie muszą być ograniczone do codziennych użytkowników transportu publicznego. Półroczny okres ważności pozwala korzystać z nich także osobom podróżującym nieregularnie.

Kwarciak zaznacza jednak, że podane przez niego proporcje rabatów są jedynie przykładem. Konkretne ceny dla Krakowa powinny zostać wyliczone na podstawie analizy wpływów ze sprzedaży biletów i kosztów funkcjonowania komunikacji.

Kraków szykuje bilety odległościowe. Czy znajdzie się miejsce na kolejną zmianę?

Propozycja Kwarciaka pojawia się w szczególnym momencie. Kraków przygotowuje bowiem system taryfy odległościowej, w którym cena biletu ma zależeć od liczby przejechanych kilometrów, a nie czasu spędzonego w tramwaju czy autobusie.

Jak niedawno informowaliśmy w Głos24, za pierwsze 3,5 kilometra pasażer ma zapłacić 4 zł, a za każde kolejne rozpoczęte 500 metrów – dodatkowe 50 groszy. Maksymalna opłata wyniesie 9 zł, z limitem 20 zł w ciągu 24 godzin.

System ma funkcjonować w aplikacjach mobilnych. Pasażer będzie musiał rozpocząć i zakończyć przejazd, a dopiero po sześciu miesiącach od uruchomienia podstawowej wersji planowane jest wprowadzenie rozliczania podróży z przesiadkami.

Nie wiadomo jednak, kiedy nowe rozwiązanie zacznie działać. Przetarg na przygotowanie systemu został zakwestionowany przez jednego z oferentów, a termin uruchomienia taryfy w styczniu 2027 roku pozostaje niepewny.

Więcej o zasadach planowanego systemu pisaliśmy w artykule: „Bilet za kilometry w Krakowie. ZTP wyjaśnia, jak to ma działać”.

Pomysł Kwarciaka idzie w nieco innym kierunku. Nie zmienia sposobu naliczania opłat za długość czy czas podróży, lecz proponuje rabat w zamian za zakup większej liczby przejazdów. Oba rozwiązania mogłyby więc funkcjonować równolegle.

Tym bardziej że nowy prezydent Krakowa, Łukasz Gibała, również zapowiada zmiany w taryfie biletowej. W kampanii wyborczej opowiadał się za biletami odległościowymi, ale jako jeden z pierwszych kroków wskazywał przywrócenie 20-minutowego biletu za 4 zł, który w marcu zastąpiono biletem 15-minutowym.

Gibała oficjalnie objął urząd 20 października. Petycja Kwarciaka jest więc jedną z propozycji, które trafiają do nowego prezydenta już na początku jego kadencji.

Tańsze bilety nie muszą oznaczać mniejszych wpływów

Kwarciak dostrzega również ryzyko związane z obniżaniem cen biletów. Krakowska komunikacja miejska wymaga znacznych nakładów, a ewentualne zmniejszenie przychodów ze sprzedaży biletów mogłoby dodatkowo obciążyć budżet miasta.

– Zmniejszenie wpływów mogłoby się przełożyć na znaczące cięcia połączeń, więc wprowadzenie jakichkolwiek modyfikacji przypomina trochę prace sapera – przyznaje przewodniczący stowarzyszenia.

Jego zdaniem nie można jednak wykluczyć odwrotnego scenariusza. Niższa cena pojedynczego przejazdu w pakiecie mogłaby przekonać część mieszkańców do częstszego korzystania z transportu publicznego, a dodatkowa sprzedaż zrekompensowałaby udzielane rabaty.

Czy rzeczywiście tak by się stało? Tego na razie nie wiadomo. Dlatego Kwarciak proponuje rozważenie pilotażu, który pozwoliłby sprawdzić zainteresowanie mieszkańców i rzeczywisty wpływ nowej oferty na finanse miasta.

– Warto pomyśleć o testowym wprowadzeniu biletu pakietowego, żeby zobaczyć, czy rozwiązanie się rzeczywiście sprawdzi – przekonuje.

Ostateczne decyzje wymagałyby nie tylko analizy finansowej, ale także przygotowania zasad sprzedaży, kontroli i wykorzystania pakietów. Nie wiadomo również, czy władze Krakowa zechcą podjąć ten temat równolegle z trwającymi pracami nad taryfą odległościową.

W petycji nie ma więc gotowego cennika, a jedynie propozycja nowego sposobu korzystania z komunikacji miejskiej. Pozostaje pytanie, czy prezydent Gibała, który sam zapowiadał bardziej przyjazną pasażerom taryfę, uzna pomysł za wart sprawdzenia.