Zbliża się Wielki Odpust Tuchowski. Będą modlitwy i pielgrzymki

Tuchów przygotowuje się na jedno z najważniejszych wydarzeń religijnych w Małopolsce. Wielki Odpust Tuchowski ruszy 1 lipca, ale pielgrzymkowe przygotowania już trwają. Do sanktuarium Matki Bożej Tuchowskiej znów przyjdą tysiące wiernych z Małopolski, Podkarpacia i sąsiednich regionów. Tegoroczne uroczystości będą wyjątkowe także dlatego, że pielgrzymi zobaczą odnowiony cudowny obraz, który niedawno wrócił do Tuchowa po kilkumiesięcznej renowacji.

Jedno z największych świąt pielgrzymkowych w regionie

Wielki Odpust Tuchowski odbędzie się od 1 do 9 lipca. Tegoroczne hasło to „Z Maryją nieśmy światu Chrystusa!”. Uroczyste rozpoczęcie zaplanowano w środę, 1 lipca, o godz. 18:00, a zakończenie w czwartek, 9 lipca, o godz. 18:30.

Dla Tuchowa to nie jest zwykłe wydarzenie. Przez dziewięć dni niewielkie miasto staje się jednym z najważniejszych punktów na pielgrzymkowej mapie południowej Polski. Obok Kalwarii Zebrzydowskiej i Ludźmierza tuchowskie sanktuarium należy do najważniejszych miejsc kultu maryjnego w Małopolsce. Odpust jest jego najważniejszą doroczną uroczystością w tuchowskim sanktuarium, a w czasie największego natężenia pielgrzymkowego do Tuchowa przybywają dziesiątki tysięcy wiernych.

W programie znalazły się codzienne msze święte, procesje eucharystyczne, modlitwy o powołania, nabożeństwa maryjne, spowiedź, wieczory muzyczne oraz pielgrzymki konkretnych grup zawodowych, stanowych i wspólnotowych. Każdego dnia o godz. 11:00 zaplanowano sumę odpustową z procesją eucharystyczną, a o godz. 18:30 Eucharystię z procesją. Spowiedź w dni powszednie będzie trwała od godz. 6:30 do 19:30, a w niedzielę od godz. 5:00 do 19:30.

Strażacy rozpoczną odpust, później przyjdą kolejne grupy

Wydarzenie rozpocznie się od pielgrzymki służb mundurowych, a parking pod sanktuarium wypełnia dziesiątki wozów strażackich OSP. Pierwszego dnia, 1 lipca, do Tuchowa przybędą strażacy, policjanci i orkiestry dęte.

2 lipca do sanktuarium zaproszeni są księża przeżywający jubileusze kapłańskie, księża seniorzy, duchowni z dekanatu tuchowskiego, osoby konsekrowane i Akcja Katolicka. 3 lipca przyjdą m.in. wspólnoty intronizacji Najświętszego Serca Pana Jezusa, chorzy, osoby z niepełnosprawnościami, pracownicy służby zdrowia, DPS-ów, ZOL-ów i hospicjów, parafialne oddziały Caritas, Rycerze Kolumba, leśnicy, myśliwi i pracownicy parków krajobrazowych.

Sobota, 4 lipca, będzie dniem modlitewnych wspólnot męskich, kolejarzy, taksówkarzy, przewoźników, rodzin z dziećmi oraz narzeczonych i zakochanych. O godz. 15:00 zaplanowano pielgrzymkę rodzin z dziećmi i błogosławieństwo dzieci.

Szczególnie ważna będzie niedziela, 5 lipca. Tego dnia do Tuchowa przyjdą przedstawiciele samorządu terytorialnego, rodziny, małżeństwa przeżywające jubileusze, osoby wspierające powołania kapłańskie i zakonne, przyjaciele misji zagranicznych oraz uczestnicy Promienistej Pieszej Pielgrzymki. Mszy świętej o godz. 15:00 ma przewodniczyć biskup tarnowski Andrzej Jeż. Eucharystia będzie transmitowana przez RDN Małopolska i RDN Nowy Sącz.

Piesi pielgrzymi spotkają się u Matki Bożej Tuchowskiej

Największe wrażenie co roku robią piesze pielgrzymki. Do Tuchowa idą grupy z różnych stron diecezji i regionu, traktując drogę jako modlitwę, rekolekcje i wspólnotowe przeżycie. Sanktuarium podkreśla, że piesze pielgrzymowanie z okolicznych miejscowości jest jednym z ważnych znaków odpustu.

W tym roku szczególnym wydarzeniem będzie Promienista Piesza Pielgrzymka do Sanktuarium Matki Bożej Tuchowskiej. Grupy wyruszą z kilku kierunków, m.in. z Sądecczyzny, Brzeska, Mielca, Bochni, Limanowej i Jasła. Trasy potrwają od dwóch do trzech dni. Kulminacyjnym momentam będzie msza święta 5 lipca o godz. 15:00 pod przewodnictwem bp. Andrzeja Jeża. Pątnicy będą modlić się za młodzież oraz o nowe i święte powołania kapłańskie i zakonne.

Po niedzieli odpust nie zwolni tempa. 6 lipca do Tuchowa zaproszeni są seniorzy, emeryci, renciści, Grupy Modlitewne Ojca Pio, Podwórkowe Kółka Różańcowe Dzieci, Dziewczęca Służba Maryjna, przyjaciele Radia Maryja i TV Trwam oraz Róże Żywego Różańca. 7 lipca przyjdą nauczyciele, pracownicy oświaty, Ruch Światło-Życie, KSM, harcerze, skauci, kobiety, dziewczęta, matki w stanie błogosławionym, małżeństwa pragnące potomstwa oraz rodziny po stracie dziecka. 8 lipca pielgrzymować będą uczestnicy Pieszej i Rowerowej Pielgrzymki Tarnowskiej na Jasną Górę, Rycerstwo Niepokalanej, Trzeci Zakon Franciszkański, nadzwyczajni szafarze Komunii świętej i Arcybractwo Straży Honorowej NSPJ. Ostatniego dnia, 9 lipca, do sanktuarium przyjdą rolnicy, pszczelarze, Koła Gospodyń Wiejskich, piekarze, cukiernicy, ministranci, lektorzy, psałterzyści i ceremoniarze.

Odnowiony obraz wrócił do domu

Tegoroczny odpust będzie miał wyjatkowy charakter. Do tuchowskiego sanktuarium wrócił cudowny obraz Matki Bożej Tuchowskiej, który przez kilka miesięcy był poddawany renowacji. Dla wielu parafian i pielgrzymów będzie to pierwsza okazja, by zobaczyć wizerunek po konserwacji.

Obraz powstał około 1530–1540 roku na desce lipowej, w kręgu polskiej szkoły malarskiej Mistrza z Bodzentyna, a do Tuchowa trafił w połowie XVI wieku. W styczniu tego roku dzieło przewieziono do Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie przeprowadzono badania i prace konserwatorskie. Po pięciu miesiącach odsłonięto oryginalne, liczące niemal 500 lat warstwy malarskie, ukryte pod późniejszymi przemalowaniami.

Renowacja pokazała detale, których wielu wiernych wcześniej nie mogło zobaczyć. Okazało się m.in., że część ozdób sukni Matki Bożej i szaty Jezusa została domalowana w XX wieku. Zmienił się też odbiór kolorystyki. Suknia nie jest bordowa, lecz koralowo-czerwona ze złotymi ornamentami, a ciemny dotąd płaszcz zyskał błękitno-zielony odcień.

Dla pielgrzymów ten obraz nie jest jednak wyłącznie cennym dziełem sztuki. Od pokoleń otaczany jest szczególną czcią jako wizerunek słynący łaskami. Kościelne uznanie za cudowny otrzymał w 1642 roku, a 2 października 1904 roku został ukoronowany papieskimi koronami przez bp. Leona Wałęgę. To przed nim modliły się całe pokolenia mieszkańców regionu — jedni prosząc o pomoc, inni dziękując za otrzymane łaski. Nic więc dziwnego, że gdy kilka dni temu obraz wrócił do Tuchowa, parafianie witali go z wielkim wzruszeniem.

Sanktuarium, do którego pielgrzymują pokolenia

Historia tuchowskiego sanktuarium sięga średniowiecza. Według tradycji benedyktyńskiej pierwszy kościół w Tuchowie powstał około 1079 roku na wzgórzu zwanym Lipie. Była to świątynia związana z kultem Matki Bożej, który z czasem stał się jednym z najważniejszych znaków tego miejsca.

Szczególny rozwój pielgrzymowania do Tuchowa rozpoczął się pod koniec XVI wieku. Od 1597 roku miały tu mieć miejsce nadzwyczajne zjawiska, które przyciągały coraz więcej wiernych. Napływ pielgrzymów był tak duży, że zdecydowano o budowie nowej, murowanej świątyni. Wznoszono ją w latach 1665–1682, a konsekrowano 8 września 1687 roku.

Od końca XIX wieku sanktuarium opiekują się redemptoryści, którzy przybyli do Tuchowa w 1894 roku. To oni do dziś prowadzą życie duszpasterskie przy bazylice i przygotowują Wielki Odpust Tuchowski — najważniejszą doroczną uroczystość sanktuarium. Dla wielu wiernych z Małopolski, Podkarpacia i sąsiednich regionów przyjście do Tuchowa jest rodzinną tradycją, duchowym zobowiązaniem i powrotem do miejsca dzieciństwa, rodzinnej modlitwy albo ważnych życiowych decyzji. Jedni przychodzą prosić, inni dziękować, jeszcze inni po prostu być przez chwilę w miejscu, które od pokoleń ma dla mieszkańców regionu szczególne znaczenie.