Od 4 września 2026 roku młodzi kierowcy muszą liczyć się z nowymi, bardziej rygorystycznymi zasadami. Każdy, kto po raz pierwszy uzyska prawo jazdy kategorii B, zostaje objęty okresem próbnym. W tym czasie obowiązuje m.in. bezwzględny zakaz prowadzenia pojazdu po alkoholu lub środkach działających podobnie do alkoholu. Dla kierowców, którzy nie ukończyli 18 lat, przepisy wprowadzają także dodatkowe ograniczenia dotyczące przewożenia pasażerów oraz wykonywania pracy za kierownicą. Złamanie zasad może mieć bardzo poważne konsekwencje.
Nowe przepisy dla świeżo upieczonych kierowców
Zmiany są kolejnym etapem reformy przepisów dotyczących młodych kierowców. Pierwsza część nowych regulacji zaczęła obowiązywać 3 marca 2026 roku, kiedy umożliwiono uzyskanie prawa jazdy kategorii B osobom, które ukończyły 17 lat.
Od 4 września 2026 roku osoby, które po raz pierwszy uzyskają uprawnienia do kierowania samochodem osobowym, są objęte okresem próbnym.
W przypadku kierowców pełnoletnich okres próbny wynosi dwa lata. Inaczej wygląda sytuacja osób, które uzyskały prawo jazdy jako 17-latkowie. Dla nich okres próbny trwa trzy lata, jednak nie może trwać dłużej niż do ukończenia przez kierowcę 20. roku życia.
To właśnie podczas tego okresu młody kierowca musi szczególnie uważać na sposób, w jaki korzysta z samochodu. Przepisy przewidują bowiem ograniczenia, których złamanie może skończyć się nie tylko mandatem czy punktami karnymi.
Zero alkoholu za kierownicą
Jedną z najważniejszych zasad obowiązujących podczas okresu próbnego jest bezwzględny zakaz prowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu.
Nowe przepisy przewidują dla kierujących w okresie próbnym zerowy limit alkoholu. Oznacza to 0,0 promila we krwi oraz 0,0 mg alkoholu w wydychanym powietrzu. Zakaz dotyczy również środków działających podobnie do alkoholu.
Młody kierowca nie może więc liczyć na obowiązujący w Polsce ogólny próg stanu po użyciu alkoholu. W jego przypadku zasada jest znacznie prostsza: za kierownicą ma być całkowite zero.
Podczas kontroli drogowej funkcjonariusz może sprawdzić trzeźwość kierującego. Jeżeli pojawi się uzasadnione podejrzenie naruszenia przepisów dotyczących prowadzenia pojazdu po alkoholu lub środku działającym podobnie do alkoholu, policjant może zatrzymać prawo jazdy.
17-latek nie może przewozić rówieśników bez opiekuna
Dodatkowe ograniczenia dotyczą kierowców, którzy nie ukończyli jeszcze 18 lat.
Jedna z najważniejszych zasad odnosi się do przewożenia pasażerów w podobnym wieku. Młody kierowca nie może przewozić pasażera w rówieśniczym wieku bez obecności pasażera-opiekuna.
To istotna zmiana szczególnie dla młodych osób, które dopiero co zdobyły uprawnienia i chciałyby korzystać z samochodu razem ze znajomymi.
Przepisy mają ograniczyć sytuacje, w których niedoświadczony kierowca przewozi swoich rówieśników bez obecności bardziej doświadczonego opiekuna.
Dlatego przed wyruszeniem w drogę warto dokładnie sprawdzić, kto może znajdować się w samochodzie i jakie warunki muszą zostać spełnione.
Młody kierowca nie może też pracować za kierownicą
To jednak nie koniec ograniczeń dotyczących osób, które zdobyły prawo jazdy przed ukończeniem 18. roku życia.
W okresie próbnym 17-latek nie może wykonywać transportu drogowego rzeczy ani zarobkowego przewozu osób taksówką lub w ramach przewozu okazjonalnego.
W praktyce oznacza to, że młody kierowca nie może wykorzystywać swoich świeżo zdobytych uprawnień do wykonywania określonych form pracy zarobkowej za kierownicą.
Przepisy obejmują więc nie tylko codzienne przemieszczanie się prywatnym samochodem, ale również sposób wykorzystywania pojazdu w ramach działalności zarobkowej.
Policjant może zatrzymać prawo jazdy
Nowe regulacje nie są jedynie katalogiem zaleceń. W przypadku uzasadnionego podejrzenia naruszenia określonych ograniczeń funkcjonariusz podczas kontroli drogowej może zatrzymać prawo jazdy.
Policjant sprawdzi również, czy kierujący w okresie próbnym nie popełnił przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji albo jednego z trzech określonych w ustawie wykroczeń.
Jeżeli podczas kontroli lub weryfikacji zostanie stwierdzone naruszenie wskazanych przepisów, również może dojść do zatrzymania dokumentu.
Dla młodego kierowcy nie musi to jednak oznaczać wyłącznie czasowych problemów z możliwością prowadzenia samochodu.
Konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze
Najbardziej dotkliwą konsekwencją złamania ograniczeń obowiązujących podczas okresu próbnego może być cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami.
W takim przypadku decyzję wydaje starosta.
To oznacza, że osoba, która dopiero co zdobyła upragnione prawo jazdy, może zostać zmuszona do rozpoczęcia całej procedury praktycznie od początku.
Odzyskanie uprawnień będzie wymagało ponownego ukończenia kursu na prawo jazdy oraz zdania egzaminu państwowego.
Dla świeżo upieczonego kierowcy może to oznaczać nie tylko dodatkowe koszty, ale również konieczność ponownego przejścia całej drogi do uzyskania uprawnień.
Punkty karne też mają znaczenie
Nowe przepisy przewidują również rozwiązanie związane z punktami karnymi.
Kierowca znajdujący się w okresie próbnym, który przekroczy 12 punktów karnych, będzie musiał odbyć obowiązkowe praktyczne szkolenie dotyczące zagrożeń w ruchu drogowym.
To kolejny element systemu, który ma skłonić początkujących kierowców do szczególnie ostrożnej jazdy.
Pierwsze miesiące i lata po zdobyciu prawa jazdy są bowiem okresem, w którym kierowca dopiero zdobywa doświadczenie. Nowe regulacje mają zwiększyć kontrolę nad zachowaniem osób, które dopiero zaczynają samodzielnie poruszać się po drogach.
Młodzi kierowcy muszą szczególnie uważać
Wprowadzenie okresu próbnego oznacza, że zdobycie prawa jazdy nie jest już dla młodego kierowcy końcem dodatkowych ograniczeń. Przeciwnie — przez określony czas musi on przestrzegać szczególnych zasad.
Najważniejsze z nich to zero alkoholu i środków działających podobnie do alkoholu, a w przypadku osób, które nie ukończyły 18 lat, również ograniczenia dotyczące przewożenia rówieśników oraz wykonywania określonej działalności zarobkowej za kierownicą.
Warto pamiętać, że naruszenie przepisów może skończyć się znacznie poważniej niż zwykłym mandatem. W określonych przypadkach konsekwencją może być zatrzymanie prawa jazdy, a następnie decyzja o cofnięciu uprawnień.
