RCB ostrzega: sprawdź jakość powietrza w swoim rejonie i dostosuj plan dnia

Kolejny dzień z powietrzem, które może realnie szkodzić zdrowiu, to w Krakowie niestety scenariusz dobrze znany. Warto jednak podkreślić, że smog nie jest dziś problemem wyłącznie Krakowa – alerty i ostrzeżenia dotyczą też innych miejsc, także poza Małopolską. Do północy obowiązuje drugi stopień zagrożenia zanieczyszczeniem powietrza – informuje Centrum Zarządzania Kryzysowego. Jednocześnie Główny Inspektorat Ochrony Środowiska ostrzega o ryzyku wystąpienia przekroczenia poziomu informowania dla pyłu zawieszonego PM10 na obszarze Krakowa.

Kolejny dzień z powietrzem, które może realnie szkodzić zdrowiu, to w Krakowie niestety scenariusz dobrze znany. Do północy obowiązuje drugi stopień zagrożenia zanieczyszczeniem powietrza – informuje Centrum Zarządzania Kryzysowego. Jednocześnie Główny Inspektorat Ochrony Środowiska ostrzega o ryzyku przekroczenia poziomu informowania dla pyłu PM10 na obszarze Krakowa. Smog nie zatrzymuje się na granicach miasta – dzisiejszy alert RCB został rozesłany także do odbiorców w innych województwach i kilku powiatów w Małopolsce.

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa rozesłało też alert: „Uwaga! Dziś (22.01) prognozowana jest zła jakość powietrza w zakresie pyłu zawieszonego PM10 (smog). Unikaj aktywności na zewnątrz”.

W Małopolsce komunikat trafił do odbiorców na terenie powiatów nowotarskiego i wielickiego. W osobnym apelu Powiat Krakowski wskazuje, że również na jego terenie istnieje dziś ryzyko wysokich stężeń PM10 i zachęca do ograniczenia aktywności oraz unikania dodatkowych źródeł spalania.

Smog nie bierze się znikąd

Smog to zanieczyszczenia, które sami wytwarzamy. Zazwyczaj „rozpływają się” w atmosferze, ale w mroźne, bezwietrzne dni zalegają przy ziemi, tworząc mglistą zawiesinę, którą bardzo dobrze widać choćby w Krakowie – nie można dostrzec nie tylko znacznie oddalonych obiektów, ale nawet te w odległości kilkuset metrów widoczne są za mgłą. Kolejny taki dzień kumuluje zanieczyszczenia.

Dlaczego powinniśmy zacząć działać? Bo smog tak naprawdę zagraża nam i naszym dzieciom czy seniorom. W Krakowie co prawda „wyszły z mody” maski przeciwsmogowe, które kilka lat temu można było zobaczyć na ulicach, gdy dni z przekroczeniami było znacznie więcej – ale problem nadal wraca falami i uderza wtedy, gdy warunki pogodowe sprzyjają zaleganiu zanieczyszczeń.

Co możemy zrobić dziś, żeby nie dokładać do problemu

W komunikatach miasta i powiatu powtarza się jedna myśl: w dni alarmowe chodzi o dwie rzeczy naraz – ograniczyć narażenie na pył i nie dokładać kolejnych emisji.

1) Ograniczamy ekspozycję: mniej czasu na zewnątrz, spokojniej z aktywnością

Miasto zaleca, by osoby szczególnie wrażliwe (dzieci i młodzież do 25. roku życia, seniorzy, osoby z chorobami układu oddechowego i krążenia, chorzy na astmę, alergie skóry i oczu, a także osoby palące i bierni palacze) podjęły środki ostrożności:

• unikać długotrwałego przebywania na otwartej przestrzeni,
• ograniczyć duży wysiłek fizyczny na zewnątrz (sport, cięższa praca),
• osoby chore powinny mieć przy sobie właściwe leki i stosować się do zaleceń lekarzy.

Jednostki oświatowe i opiekuńcze mają ograniczyć dłuższe przebywanie podopiecznych na zewnątrz – to ważna wskazówka także dla rodziców po lekcjach czy w drodze na trening.

2) Dom: unikamy palenie tym, co tworzy smog i nie wpuszczamy zanieczyszczeń do wnetrza

Prezydent Krakowa przypomina o obowiązującym od 1 września 2019 r. zakazie stosowania paliw stałych – węgla i drewna na terenie gminy miejskiej Kraków. Powiat Krakowski wprost apeluje:

• nie korzystać z kominków (jeśli nie są jedynym źródłem ciepła),
• nie używać dodatkowych źródeł spalania paliw stałych,
• nie wietrzyć pomieszczeń w czasie najgorszych odczytów (RCB również mówi o ograniczeniu wietrzenia).

To są proste rzeczy, ale w skali miasta robią różnicę: smog to suma tysięcy drobnych decyzji.

3) Drogi: mniej dymu z rur wydechowych i realna kontrola spalin

W komunikacie miasta pojawia się ważny element: gdy temperatura powietrza przekracza 5°C, policja oraz Inspekcja Transportu Drogowego powinny prowadzić kontrole jakości spalin w ruchu ulicznym. To sygnał, że problem w takich dniach nie dotyczy wyłącznie kominów – jakość spalin i stan techniczny pojazdów też ma znaczenie. Miasto zachęca do pozostawienie aut na parkingach i skorzystania z komunikacji miejskiej, nawet, gdy nie jest to naszym nawykiem.

4) Wrażliwi: otaczamy opieką tych, którzy odczują smog najmocniej

Powiat Krakowski apeluje, by szczególną opieką otoczyć:

• osoby starsze,
• dzieci,
• kobiety w ciąży,
• osoby z chorobami serca i układu oddechowego.

W praktyce: krótsze wyjścia, spokojniejsze tempo, brak „nadprogramowych” aktywności na zewnątrz i przypilnowanie leków. Czasem wystarczy prosty telefon do bliskich: „czy wszystko w porządku, czy masz leki, czy nie musisz dziś wychodzić?”.

Gdzie śledzić sytuację na bieżąco

Miasto przypomina, że informacje o jakości powietrza można sprawdzać:

• na stronie GIOŚ,
• w aplikacji „Powietrze Kraków”.

W dni takie jak dziś warto zerkać częściej niż raz – bo przy utrzymujących się warunkach bezwietrznych stężenia potrafią zmieniać się szybko.

fot. Mateusz Łysik