To już 70 lat. Gorlice wspominają ważną postać

Dokładnie 70 lat temu, w 1956 roku zmarł ksiądz Bronisław Świeykowski. W okrągłą rocznicę śmierci na terenie Gorlic miały miejsce liczne wydarzenia upamiętniające duchownego.

Uroczystości rozpoczęły się od Mszy Świętej, która była w intencji księdza Świeykowskiego. Następnie zgromedzeni przenieśli się na cmentarz. Tam odbyła się modlitwa, oraz oficjalne powiatanie przybyłych gości, oraz mieszkańców.

— Zgromadziliśmy się dzisiaj, aby uczcić pamięć jednego z najznakomitszych bohaterów ziemi gorlickiej – księdza Bronisława Świeykowskiego. Człowieka, którego życie i działalność stały się symbolem niezłomności, ofiarności oraz miłości do Ojczyzny i bliźniego.

— powiedział Burmistrz Gorlic Rafał Kukla.

Podczas wydarzenia upamiętniono także poległych podczas Powstania Styczniowego, które miało 163. rocznicę w czwartek 22 stycznia. Została zmówiona modlitwa pod Pomnikiem Powstańców Styczniowych.

— Dziękujemy wszystkim zgromadzonym za obecność – samorządowcom, radnym, gorlickiej młodzieży i wszystkim mieszkańcom miasta, a także pocztom sztandarowym za uświetnienie uroczystości.

— przekazały władze Gorlic.

Zaproszeni goście podczas wydarzeń

Wśród uczestników znaleźli się przedstawiciele władz Miasta Gorlice: Burmistrz Miasta Gorlice Rafał Kukla, Zastępca Burmistrza Sebastian Puchajda, Zastępca Przewodniczącego Rady Miasta Beata Kalisz oraz Sekretarz Miasta Gorlice Daniel Janeczek. Parlament reprezentowała Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Barbara Bartuś.

Powiat Gorlicki reprezentowali Wicestarosta Mirosław Waląg oraz Członek Zarządu Powiatu Marek Ludwin, natomiast Gminę Gorlice – Wójt Jan Przybylski oraz Przewodniczący Rady Gminy Mieczysław Skowron.

W uroczystościach uczestniczyli również przedstawiciele gorlickich służb mundurowych. W imieniu Komendanta Powiatowego Policji w Gorlicach Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji podkomisarz Ryszard Iżyk, w imieniu Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Gorlicach Naczelnik Wydziału Operacyjno-Szkoleniowego brygadier Andrzej Czeluśniak oraz w imieniu Komendanta Straży Miejskiej w Gorlicach starszy inspektor Sławomir Habel.

Dalsza część artykułu pod galerią zdjęć

Środowiska kombatanckie i sybirackie reprezentowali Zbigniew Lewczykowski ze Związku Sybiraków Koło Gorlice oraz Franciszek Janeczek, przedstawiciel byłego Koła Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych.

Obecni byli także przedstawiciele Cechu Rzemiosł i Przedsiębiorczości w Gorlicach: Starszy Cechu Jan Wojnarski, Podstarszy Cechu Stanisław Mucha-Słomski oraz Skarbnik Danuta Adamczyk, a także delegacja Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Gorlickiej w składzie: Prezes Roman Trojanowicz, Wiceprezes Stanisław Myszkowski, Skarbnik Irena Sierota oraz Członek Zarządu Kazimierz Sterkowicz.

W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele Strzeleckiego Bractwa Kurkowego w Gorlicach na czele z Królem Bractwa Piotrem Potokiem, Tomasz Machowski z Grupy Rekonstrukcji Historycznej „Gorlice 1915”, a także reprezentanci Koalicji Gorlickiej KGR – Radna Maria Piecuch i Radny Adam Piechowicz.

Nie zabrakło również przedstawicieli rad społecznych: Przewodniczącej Gorlickiej Rady Seniorów Marii Kuźniarskiej-Pęczek oraz reprezentantek Młodzieżowej Rady Miasta Gorlice – Natalii Cisoń i Emilii Zaprzałki.

Ks. Bronisław Świeykowski – duchowny i „burmistrz zgliszcz” Gorlic

Ks. Bronisław Świeykowski urodził się 14 kwietnia 1865 roku w Uhercach. Początkowo planował karierę prawniczą, jednak po pierwszym roku studiów zrezygnował z dalszej nauki. Następnie wstąpił do wojska, gdzie uległ wypadkowi, który przekreślił jego dalszą służbę w kawalerii.

W 1885 roku rozpoczął naukę w Seminarium Duchownym w Przemyślu, a 4 sierpnia 1889 roku przyjął święcenia kapłańskie. Kontynuował studia teologiczne w Innsbrucku i Rzymie, odbywając w tym czasie także pielgrzymkę do Ziemi Świętej.

Działalność społeczna i edukacyjna w Gorlicach

W 1895 roku został skierowany do pracy duszpasterskiej w Gorlicach. Od początku swojej posługi angażował się w pomoc ubogim i potrzebującym. Sprawował opiekę nad Towarzystwem Dam Miłosierdzia, założył Towarzystwo Panien Ekonomek oraz pełnił funkcję dyrektora i katechety w żeńskiej szkole, łącząc działalność duszpasterską z pracą wychowawczą i społeczną.

Po wybuchu I wojny światowej Rada Miasta Gorlice powierzyła mu zarząd spraw miejskich oraz opiekę nad ludnością. Został mianowany komisarycznym burmistrzem w sytuacji, gdy dotychczasowe władze opuściły miasto. W czasie najtrudniejszego okresu, określanego jako „dni grozy”, sprawował opiekę nad mieszkańcami dotkniętymi zniszczeniami, głodem i epidemiami.

Interweniował w obronie osób rabowanych z resztek dobytku oraz niesłusznie oskarżanych o szpiegostwo. Organizował dostawy żywności i jednocześnie nie zaniedbywał posługi kapłańskiej, udzielając pomocy duchowej także żołnierzom rosyjskim. W nocy z 1 na 2 maja 1915 roku cudem uniknął śmierci, gdy jego dom został trafiony czterema pociskami.

Po wojnie i postawa obywatelska

Po zakończeniu działań wojennych zaangażował się w odbudowę Gorlic i ochronę zabytków. Otrzymał liczne gratulacje za swoją postawę, a jednocześnie został niesłusznie oskarżony o zdradę i działania przeciwko Austrii, z czego ostatecznie został uniewinniony.

Odmówił przyjęcia Orderu Franciszka Józefa, nadanego mu przez cesarza Austrii. W 1920 roku, w obliczu zagrożenia niepodległości Polski, werbował ochotników do Wojska Polskiego. Również w 1929 roku odmówił przyjęcia Orderu Polonia Restituta.

Ks. Bronisław Świeykowski znany był także z zamiłowania do przyrody. Jego kolekcja motyli i owadów była znana w kraju i za granicą. Wspominany jest jako wysoki, szczupły mężczyzna, spacerujący po Gorlicach w kapeluszu, często w towarzystwie małpki lub papugi.

Zmarł 27 stycznia 1956 roku w wieku 91 lat. Zgodnie z wolą wyrażoną w testamencie został pochowany skromnie, bez przemów, na cmentarzu parafialnym w Gorlicach, w bocznej krypcie Kaplicy Miłkowskich.

Dziedzictwo

Ks. Bronisław Świeykowski był autorem pamiętnika „Z dni grozy w Gorlicach”. Został odznaczony godnością szambelana papieskiego oraz tytułem Honorowego Obywatela Miasta Gorlice.

Jego imię nosi główna sala wystawowa Galerii Sztuki „Dwór Karwacjanów”, jedna z gorlickich ulic, a jego pomnik znajduje się w holu miejskiego ratusza. Pamięć o nim jako duchownym, burmistrzu, pedagogu, przyrodniku i społeczniku pozostaje żywa wśród mieszkańców miasta.

Fot: Teodor Włosek / UMiG w Gorlicach