Ilu krakowian zagłosowało za odwołaniem prezydenta, ilu za odwołaniem Rady Miasta Krakowa i dlaczego tylko jedno z tych głosowań było skuteczne? W obu przypadkach przewaga głosów „za” była miażdżąca, ale finał okazał się różny. Znamy szczegółowe wyniki referendum.
Miejska Komisja do spraw Referendum w Krakowie ustaliła szczegółowe wyniki głosowania przeprowadzonego 24 maja 2026 roku. Referendum odbyło się w 453 obwodach głosowania, a wyniki komisja ustaliła 25 maja.
Mieszkańcy odpowiadali na dwa pytania: jedno dotyczyło odwołania Prezydenta Miasta Krakowa przed upływem kadencji, drugie — odwołania Rady Miasta Krakowa przed upływem kadencji. Choć liczba głosujących w obu przypadkach była bardzo zbliżona, próg wymagany do ważności referendum był liczony osobno dla każdego organu. To właśnie ten element przesądził o różnych konsekwencjach głosowania.
Marzena Gitler
171 581 głosów za odwołaniem prezydenta
W referendum dotyczącym odwołania prezydenta Krakowa uprawnionych do głosowania było 587 637 osób. Udział w głosowaniu wzięło 176 228 osób, co oznacza frekwencję na poziomie 29,99 proc.
Za odwołaniem prezydenta oddano 171 581 głosów. Przeciw było 3631 głosujących. Łącznie oddano 175 212 głosów ważnych, a głosów nieważnych było 1016.
W tym przypadku wymagany próg frekwencyjny wynosił 158 555 osób, czyli 3/5 liczby głosujących w wyborze odwoływanego organu w 2024 roku. Ponieważ w referendum udział wzięło 176 228 osób, próg został przekroczony o 17 673 głosujących.
Komisja stwierdziła więc, że referendum w sprawie prezydenta jest ważne, a prezydent miasta został odwołany, ponieważ za odwołaniem oddano więcej niż połowę ważnych głosów.
Odwołanie prezydenta Krakowa
- Liczba obwodów głosowania: 453
- Liczba osób uprawnionych do głosowania: 587 637
- Liczba kart otrzymanych przez komisje obwodowe: 534 212
- Liczba niewykorzystanych kart: 358 047
- Liczba osób, którym wydano karty do głosowania: 176 168
- Liczba głosujących przez pełnomocnika: 57
- Liczba wysłanych pakietów referendalnych: 110
- Liczba otrzymanych kopert zwrotnych: 102
- Liczba kopert na kartę do głosowania wrzuconych do urn: 96
- Liczba kart wyjętych z urn: 176 245
- Liczba kart nieważnych: 17
- Liczba kart ważnych, czyli osób, które wzięły udział w głosowaniu: 176 228
- Frekwencja: 29,99 proc.
- Liczba głosów nieważnych: 1016
- Liczba głosów ważnych: 175 212
- Głosy za odwołaniem prezydenta — „Tak”: 171 581
- Głosy przeciw odwołaniu — „Nie”: 3631
- Próg wymagany do ważności referendum: 158 555 osób
- Próg przekroczono o: 17 673 głosujących
- Wynik formalny: referendum ważne
- Skutek: prezydent miasta został odwołany
168 010 głosów za odwołaniem Rady Miasta Krakowa
Inaczej wygląda formalny wynik referendum dotyczącego Rady Miasta Krakowa. Tu również uprawnionych do głosowania było 587 637 osób. Udział wzięło 176 107 osób, czyli 29,97 proc. uprawnionych.
Za odwołaniem rady miasta oddano 168 010 głosów. Przeciw było 6713 głosujących. Liczba głosów ważnych wyniosła 174 723, a głosów nieważnych było 1384.
W tym przypadku próg wymagany do ważności referendum wynosił jednak 179 792 osoby. Do jego osiągnięcia zabrakło 3685 głosujących. To oznacza, że mimo wyraźnej przewagi głosów za odwołaniem rada miasta nie została odwołana. Komisja stwierdziła, że referendum w tej części jest nieważne, ponieważ udział wzięło w nim mniej osób, niż wymagają przepisy.
Odwołanie Rady Miasta Krakowa
- Liczba obwodów głosowania: 453
- Liczba osób uprawnionych do głosowania: 587 637
- Liczba kart otrzymanych przez komisje obwodowe: 533 342
- Liczba niewykorzystanych kart: 357 282
- Liczba osób, którym wydano karty do głosowania: 176 062
- Liczba głosujących przez pełnomocnika: 57
- Liczba wysłanych pakietów referendalnych: 110
- Liczba otrzymanych kopert zwrotnych: 102
- Liczba kopert na kartę do głosowania wrzuconych do urn: 96
- Liczba kart wyjętych z urn: 176 124
- Liczba kart nieważnych: 17
- Liczba kart ważnych, czyli osób, które wzięły udział w głosowaniu: 176 107
- Frekwencja: 29,97 proc.
- Liczba głosów nieważnych: 1384
- Liczba głosów ważnych: 174 723
- Głosy za odwołaniem rady miasta — „Tak”: 168 010
- Głosy przeciw odwołaniu — „Nie”: 6713
- Próg wymagany do ważności referendum: 179 792 osoby
- Do progu zabrakło: 3685 głosujących
- Wynik formalny: referendum nieważne
- Skutek: Rada Miasta Krakowa nie została odwołana
Porażka po dwóch latach
Przypomnijmy, zanim Aleksander Miszalski został odwołany w referendum, sam wygrał wybory prezydenckie w Krakowie po jednej z najbardziej zaciętych kampanii ostatnich lat. W pierwszej turze, 7 kwietnia 2024 roku, o urząd prezydenta ubiegało się siedmiu kandydatów: Aleksander Miszalski, Łukasz Gibała, Łukasz Kmita, Andrzej Kulig, Konrad Berkowicz, Rafał Komarewicz i Adam Hareńczyk. Na kartach do głosowania widniało jednak dziewięć nazwisk, ponieważ wcześniej z kandydowania zrezygnowali Jerzy Muzyk oraz Stanisław Mazur.
Pierwszą turę wygrał Miszalski, zdobywając 110 556 głosów, czyli 37,21 proc. poparcia. Drugie miejsce zajął Łukasz Gibała z wynikiem 79 580 głosów, co dało mu 26,79 proc. Obaj kandydaci spotkali się więc w drugiej turze. Tam różnica okazała się minimalna: Miszalski uzyskał 51,04 proc., a Gibała 48,96 proc. O zwycięstwie kandydata Koalicji Obywatelskiej zdecydowało zaledwie 5434 głosów.
Dwa lata później krakowianie ponownie ocenili jego prezydenturę — tym razem w referendum odwoławczym.
Norbert Kwiatkowski
