74. Spotkanie „Wieliczka–Wieliczanie” Bis! w 180. rocznicę Powstania Krakowskiego

W środę 25 lutego w Sali „Magistrat” Urzędu Miasta i Gminy w Wieliczka odbyło się 74. spotkanie z cyklu „Wieliczka–Wieliczanie” Bis! Wydarzenie poświęcono 180. rocznicy wybuchu Powstania Krakowskiego oraz pamięci powstańców związanych z Wieliczką. Spotkanie zorganizowano pod honorowym patronatem burmistrza miasta i gminy Wieliczka Rafała Ślęczki, przy współudziale Stowarzyszenia „KPW”, Stowarzyszenia Historia i Tradycja z Gdowa oraz Związku Repatriantów Rzeczypospolitej Polskiej.

Spotkanie otworzyła i poprowadziła Janina Tańcula ze Stowarzyszenia „KPW”, zastępując prezes Jadwigę Dudę. Po powitaniu gości zaproszono do stołu prezydialnego prelegentów oraz prezes Towarzystwa Historia i Tradycja z Gdowa Bożenę Malarczyk.

W zastępstwie nieobecnego Jakuba Pieczary prezentację przedstawiła Aneta Kuźma, nauczycielka języka polskiego w Szkole Podstawowej nr 1 w Wieliczce. Omówiła genezę oraz konsekwencje wydarzeń z 1846 roku, wskazując na ich znaczenie dla regionu i jego mieszkańców.

Dorota Strojnowska, regionalistka z Krzeszowic, przybliżyła sylwetkę Dyzmy Chromego (1809–1883), wieliczanina i współpracownika Edwarda Dembowskiego. Następnie Anna Michalska, autorka książki „Bitwa gdowska”, przedstawiła przebieg walk powstańczych w Gdowie i okolicach.

Henryka Lembas i Celina Sawicka ze Stowarzyszenia „KPW” zaprezentowały relacje dotyczące wydarzeń w Sierczy, opierając się na poemacie Ludwika Młynka „Siercza – opowiadanie dzieciom i wnukom” z 1936 roku. Aleksandra Ślusarek, radna Powiatu Wielickiego i prezes Związku Repatriantów RP, omówiła rolę Józefa Ciastonia, wójta Podłęża, w kontekście wydarzeń powstańczych w Małopolsce.

Tadeusz Ziobro ze Stowarzyszenia „KPW” zaprezentował archiwalne dokumenty dotyczące uczestników i świadków wydarzeń określanych jako krwawe zapusty z 25 lutego 1846 roku w Bodzanowie, Staniątkach i okolicy. Prowadząca odczytała także referat Jadwigi Dudy zatytułowany „Troska Stowarzyszenia „KPW” o pamięć o Powstaniu Krakowskim w 1846 r. w Wieliczce i jej okolicy”.

Nowości wydawnicze

Podczas spotkania zaprezentowano również nowe publikacje związane z tematyką rocznicową. Przedstawiono „Zeszyt Historyczny nr 2” pt. „180. Rocznica Bitwy pod Gdowem 1846 r.” autorstwa Anny Michalskiej, Franciszka Daniela i Romana Markota.

Anita i Paweł Bielak z Wydawnictwa Regis zaprezentowali książkę Ludwika Stasiaka „Krwawe ręce. Powieść z dziejów rzezi galicyjskiej” z 1907 roku, stanowiącą literackie odniesienie do dramatycznych wydarzeń tamtego okresu.

Dyskusja i zapowiedzi kolejnych wydarzeń

W części dyskusyjnej głos zabrali między innymi Bohdan Piotrowicz, nauczyciel historii z Wieliczki, oraz członkowie Stowarzyszenia „KPW”. Na zakończenie Janina Tańcula podziękowała prelegentom, wręczając im upominki książkowe przekazane przez burmistrza.

Uczestników zaproszono na kolejne wydarzenia organizowane przez „KPW”: Walne Zebranie Sprawozdawcze za 2025 rok, które odbędzie się 21 marca o godz. 16.00 w Sali „Magistrat”, oraz 75. spotkanie z cyklu „Wieliczka–Wieliczanie” Bis! poświęcone wieliczanom – żołnierzom Armii Krajowej w latach 1942–1945, organizowane w związku z ustanowieniem Narodowego Dnia Pamięci Armii Krajowej.

Obecna na spotkaniu Bożena Malarczyk, sekretarz Gminy Gdów, zaprosiła zebranych do udziału w uroczystości rocznicowej 26 lutego na cmentarzu w Gdowie. Wydarzenie miało charakter upamiętniający i edukacyjny. Zakończyło się wspólnym zdjęciem uczestników.

Opracowała Janina Tańcula