Starowiślna jednokierunkowa? Mieszkańcy zbierają podpisy, miasto szykuje wielką przebudowę

Kraków przygotowuje się do kompleksowej modernizacji ul. Starowiślnej – jednej z kluczowych tras w śródmieściu. Projekt obejmuje nie tylko wymianę torowiska i remont nawierzchni, ale też przebudowę chodników, infrastruktury podziemnej i nowe nasadzenia. Największe emocje budzi jednak planowana zmiana organizacji ruchu: samochody miałyby jechać tylko w jednym kierunku – od ul. Dietla w stronę Wisły. W odpowiedzi część mieszkańców uruchomiła obywatelską inicjatywę uchwałodawczą, która ma zatrzymać ograniczenia dla kierowców.

Co dokładnie ma się zmienić na Starowiślnej

Zarząd Dróg Miasta Krakowa zakłada przebudowę odcinka od skrzyżowania z ul. Dietla do mostu Powstańców Śląskich (włącznie) – w sumie ok. 969 metrów – wraz z przebudową skrzyżowań po drodze. W zakresie są też m.in. prace przy węźle w rejonie ul. Podgórskiej, Halickiej i św. Wawrzyńca.

Kluczową częścią inwestycji ma być gruntowna modernizacja torowiska i sieci trakcyjnej. ZDMK zapowiada, że dzięki nowym rozwiązaniom technicznym możliwa będzie rezygnacja z kotew mocowanych dotąd do elewacji zabytkowych kamienic. Równolegle planowane są przekładki i modernizacja sieci: wodno-kanalizacyjnej, energetycznej i teletechnicznej. Remont będzie gruntowny i wyłączy ulicę z ruchu na wiele miesięcy. Problem w tym, że to jedna z kluczowych ulic łączących części Krakowa położone po dwóch stronach Wisły. Starowiślna prowadzi ruch z Prokocimia, Bieżanowa i Starego Podgórza wprost do Starego Miasta.

Miasto podkreśla, że kluczowym elementem remontu będzie wprowadzenie zieleni w ten rejon. Nową jakość mieszkańcy zyskają dzięki przebudowanym, szerokim chodnikom i infrastrukturze rowerowej.

Jeden kierunek dla aut: na czym polega pomysł miasta

Najbardziej sporny element projektu to stała organizacja ruchu po przebudowie. ZDMK wskazuje, że ruch samochodowy miałby być jednokierunkowy na odcinku od ul. Dietla do rejonu ul. Podgórskiej, z wydzielonym pasem ruchu – bez możliwości jazdy po torowisku. Rowerzyści mają zyskać osobny pas. W projekcie pojawiają się też zmiany lokalne, m.in. "zaślepienia" połączeń Starowiślnej z ul. Miodową i ul. św. Wawrzyńca oraz plan ronda na skrzyżowaniu św. Wawrzyńca–Podgórska–Halicka.

Plan przebudowy od początku wzbudził duże kontrowersje. Aktywiści walczący o zieleń w mieście mówią "nareszcie", mieszkańcy okolic od początku obawiali się, że postulowane zmiany utrudnią im normalne funkcjonowanie.  temat pojawił się też w naszym podcaście "Ósma za siedem". O tym, dlaczego ulica powinna być jednokierunkowa mówiła Aleksandra Piotrowska, członkini Akcja Ratunkowa dla Krakowa oraz radna Rady Dzielnicy Prądnik Biały. Z kolei o potrzebie powtórzenia konsultacji dotyczących zmiany na ulicy Starowiślnej, którą władze chcę przekształcić w jednokierunkową, mówił Jan Hoffman, Przewodniczący Dzielnicy Stare Miasto.

Mieszkańcy kontrują: "zostawcie dwa kierunki"

W połowie stycznia w BIP Krakowa pojawiła się obywatelska inicjatywa uchwałodawcza dotycząca ustalenia kierunków działania dla prezydenta miasta – tak, by na Starowislnej pozostawić ruch dwukierunkowy. Zgodnie z kartą inicjatywy zbiórka podpisów trwa od 16 do 20 stycznia, a na stronie widnieje też licznik podpisów elektronicznych (w momencie publikacji: 356). "Nie dajmy się! Kiedy pod hasłem "nowej jakości" usiłuje się wyeliminować obecnych mieszkańców i użytkowników ul. Starowiślnej. W odpowiedzi na te plany powstała petycja, w której możemy się domagać realnych konsultacji i rozwiązań służących mieszkańcom, a nie ich wypychaniu z przestrzeni publicznej" - zachęca do podpisywania i udostępniania informacji o inicjatywie Natalia Witkowska - Cempel.

W uzasadnieniu projektu autorzy wskazują, że jednokierunkowość przełoży się na codzienne utrudnienia: dłuższe dojazdy, trudniejszy dostęp do posesji i problemy z dostawami. Pada też argument o możliwych skutkach ekonomicznych dla drobnych działalności. W dokumencie czytamy m.in., że zmiana zrodzi poważne utrudnienia dla mieszkańców i przedsiębiorców.

Mieszkańcy podnoszą również kwestię "rozlania" się objazdów na inne ulice – nie tylko w rejonie Kazimierza, ale też po stronie Grzegórzek. W projekcie uchwały wskazano m.in. ryzyko wzrostu ruchu na ulicach takich jak Siedleckiego, Metalowców, Daszyńskiego czy Grzegórzecka, czyli w otoczeniu gęstej zabudowy mieszkaniowej i terenów rekreacyjnych.

W tle jest też spór o przebieg konsultacji społecznych. Inicjatorzy argumentują, że konsultacje odbywały się w 2020 r., w pandemicznych realiach, w dużej mierze online, w bardzo okrojonym zakresie, a obecna wersja projektu – ich zdaniem – różni się od tej, nad którą wtedy debatowano.

Pieniądze z UE: argument "za" po stronie miasta

W dyskusji regularnie wraca wątek dofinansowania. ZDMK informował, że projekt "Przebudowa torowiska tramwajowego w ul. Starowiślnej wraz z infrastrukturą towarzyszącą" ma wsparcie z Funduszy Europejskich w wysokości 82 650 406,50 zł, a całkowita wartość projektu to 129 675 601,71 zł.

Inicjatorzy uchwały odpowiadają na ten argument wprost: ich zdaniem samo dofinansowanie nie powinno być nadrzędnym kryterium, jeśli rozwiązanie pogorszy jakość życia mieszkańców.

Na jakim etapie jest projekt przebudowy Starowiślnej?

ZDMK podaje, że przygotowania są na etapie dokumentacji. 22 października 2025 r. uzgodniono projekt architektoniczno-budowlany dla branży drogowo-torowej, a obecnie trwają prace nad projektami branżowymi dla sieci infrastruktury technicznej (uzbrojenie podziemne). Po domknięciu tych opracowań inwestycja ma wejść w procedury administracyjne, które są niezbędne do uzyskania decyzji pozwalających rozpocząć roboty. Równolegle ZDMK zapowiada też możliwe prace interwencyjne przy torowisku, by utrzymać je w dobrej kondycji do czasu kompleksowej przebudowy. W „Planie postępowań 2026” jako orientacyjny termin wszczęcia przetargu na realizację inwestycji wskazano IV kwartał 2026 r.

fot. Mateusz Łysik