Podsumowanie: Problemy ze skupieniem u nastolatka często wynikają z ciągłego przerywania uwagi i pracy w rozproszeniu. Mózg dużo gorzej zapamiętuje informacje, gdy co kilka minut pojawia się nowy bodziec. Krótsza nauka, ale bez telefonu zwykle działa lepiej niż wielogodzinne siedzenie nad książkami. Duże znaczenie w pracy nad koncentracją mają też sen, ruch i sposób organizacji dnia.
Z tego artykułu dowiesz się:
- telefon i powiadomienia mogą skracać czas skupienia,
- nauka w krótszych blokach może poprawić koncentrację,
- brak snu może pogarszać pamięć i skupienie uwagi,
- regularny ruch wspiera pracę mózgu nastolatka,
- suplement na koncentrację warto podawać w okresie nasilonego zmęczenia.
Dlaczego nastolatkowi coraz trudniej utrzymać uwagę?
Mózg najlepiej „skupia się” wtedy, gdy przez dłuższy czas wykonuje jedno zadanie. Problem polega na tym, że codzienne korzystanie z telefonu uczy czegoś odwrotnego, czyli szybkiego przeskakiwania między bodźcami. Kilkunastosekundowe filmiki, powiadomienia i ciągłe sprawdzanie aplikacji sprawiają, że nastolatek łatwiej się rozprasza, a czas skupienia uwagi jest znacznie krótszy. Potem trudno nagle przejść z takiego trybu do 45 minut spokojnej nauki.
Dlaczego długie siedzenie nad książkami często nie działa?
Wiele osób łączy koncentrację z czasem spędzonym przy biurku. Tymczasem po kilkudziesięciu minutach mózg zaczyna pracować mniej efektywnie, szczególnie gdy uwaga jest stale przerywana. Lepszy efekt daje nauka w krótszych blokach, ale nieprzerywanych telefonem, rozmową czy sprawdzaniem newsów. Dzięki temu mózg nie musi co chwilę „wracać” do zadania od początku.
Jak telefon zmienia sposób skupienia uwagi u nastolatków?
Nawet jeśli telefon leży obok i nie jest używany, część uwagi nadal pozostaje skierowana na możliwość sprawdzenia powiadomień. Badania pokazują, że sama obecność telefonu obniża koncentrację1 i pogarsza wyniki przy bardziej wymagających zadaniach.
Dlatego najprostsza zmiana często działa najlepiej: telefon poza biurkiem i wyłączone powiadomienia na czas nauki.
Co poza nauką poprawia koncentrację?
Prawidłowy sen ma duży wpływ na koncentrację. Przy zbyt krótkim śnie pogarsza się pamięć robocza, szybkość myślenia i zdolność utrzymania uwagi2. Problemem u nastolatków jest też późne zasypianie i nieregularny rytm dnia. Bardzo istotny wpływ ma również ruch. Aktywność fizyczna pomaga obniżyć napięcie i poprawia pracę mózgu, dlatego osoby regularnie aktywne często łatwiej utrzymują skupienie.
Jak ćwiczyć koncentrację w praktyce?
Najlepiej działa trening małych bloków skupienia. Na początku wystarczy 20–25 minut pracy3 nad jedną rzeczą bez telefonu i bez przełączania się między zadaniami. Dopiero później robi się krótką przerwę. To dużo skuteczniejsze niż nauka „przy okazji” oglądania filmików, odpisywania i słuchania kilku rzeczy naraz. Mózg lepiej zapamiętuje wtedy, gdy może przez chwilę pracować spokojnie i bez ciągłego przerywania uwagi.
Kiedy warto rozważyć suplement na koncentrację dla nastolatków?
Suplementy na pamięć i koncentrację warto rozważyć w okresach wzmożonego wysiłku umysłowego, takiego jak egzaminy czy intensywna nauka. Warto wypróbować np. suplement diety UmmU KoncentRacja 12+, który zawiera m.in. żelazo4 oraz witaminy B6 i B125. Należy pamiętać, że tabletki na pamięć i koncentrację dla młodzieży nie są zamiennikiem zbilansowanej diety, a przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem.
1 Ward Adrian F., Duke Kristen, Gneezy Ayelet, Bos Maarten W. Brain Drain: The Mere Presence of One's Own Smartphone Reduces Available Cognitive Capacity. Journal of the Association for Consumer Research. 2017 Apr;2(2):140–154. https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/691462
2 Lo June C., Ong Ju Lynn, Leong Ruth L.F., Gooley Joshua J., Chee Michael W.L. Cognitive Performance, Sleepiness, and Mood in Partially Sleep Deprived Adolescents: The Need for Sleep Study. Sleep. 2016 Mar 1;39(3):687–698. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4763363/
3 Biwer Felicitas, Wiradhany Wisnu, Oude Egbrink Mirjam G.A., de Bruin Anique B.H. Understanding effort regulation: Comparing 'Pomodoro' breaks and self-regulated breaks. British Journal of Educational Psychology. 2023 Aug;93 Suppl 2:353–367. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36859717/
4 Żelazo pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji poznawczych.
5 Witamina B6 i witamina B12 pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego.
