czwartek, 6 października 2022 12:54

Obchody 78. rocznicy pacyfikacji Wiśniowej i Lipnika

Autor Jadwiga Duda
Obchody  78. rocznicy pacyfikacji Wiśniowej i Lipnika

W Wiśniowej i Lipniku uczczono ofiary pacyfikacja, której dokonali Niemcy 18 września 1944 r.

19 września w Wiśniowej w intencji ofiar pacyfikacji kościele pw. św. Marcina ksiądz proboszcz Jacek Budzoń i wikary Marian Chołodniuk odprawili mszę św. Po nabożeństwie uczestnicy obchodów przeszli na cmentarz parafialny, gdzie w kwaterze z II wojny światowej znajduje się pomnik i mogiła 78 zamordowanych.

Przybyłych powitał wójt gminy Wiśniowa Bogumił Pawlak. Przed pomnikiem wartę pełnili żołnierze z 6. Brygady Powietrznodesantowej Garnizonu Kraków. Wspólnie zaśpiewano hymn państwowy wysłuchano Apelu Pamięci. Przed pomnikiem złożono kwiaty i zapalono znicze.

Dalsza część uroczystości odbyła się w hali sportowej  im. Kazimierza Bubuli w Wiśniowej, gdzie uczniowie z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Wiśniowej zaprezentowali przedstawienie o pacyfikacji Lipnika i Wiśniowej na podstawie wiersza Jakuba Bajera, świadka pacyfikacji, w reżyserii  nauczycielek: Marzeny Tomery i Małgorzaty Bednarczyk.

Senator Andrzej Pająk i przedstawiciele Wiśniowej i Dobczyc kwiaty i znicze złożyli też pod pomnikiem przy moście w Glichowie, gdzie 12 września 1944 r. żołnierze Armii Krajowej obwodu Myślenice walczyli z oddziałami niemieckimi. Pamięć poległych i pomordowanych uczczono też przed grobem Nieznanego Żołnierza Kolejno w Dobczycach, gdzie zgromadzili się uczniowie pod opieką nauczycieli.  Tu oddano hołd poległym z walce z oddziałami niemieckich w 1944 r. Uroczystość prowadził Andrzej Topa, dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu, który przeczytał rys historyczny bitwy pod Łysiną 12 września 1944 r. miedzy partyzantami AK (w sile ok. 275 osób) a  oddziałami Niemców: wojska i żandarmerii,  opracowany przez Piotra Przęczka.

Po całodziennej bitwie Niemcy ustąpili pola, co w bitwach z partyzantami zdarzało się rzadko. Odwetem Niemców za klęskę pod Łysiną była pacyfikacja Wiśniowej i Lipnika. 18 września 1944 r.  około godz. 6:00 okupanci niemieccy otoczyli Grodzisko, Księżą Górę i Ciecień. Prawie stu hitlerowców ruszyło tyralierą do Wiśniowej, gdzie zamordowali 78 osób, w tym 35 dzieci w wieku od pół roku do siedemnastu lat. Spalili 13 gospodarstw. Trwało to ponad godzinę. Po tej zbrodni przeszli lasem do drogi Dąbie – Szczyrzyc i znowu na granicy Wiśniowej, Smykani i Pogorzan zamordowali 37 osób, w tym dzieci, kobiety i starców. Spalili 19 zagród i odjechali w kierunku Skrzydlnej, aby po południu powrócić jeszcze raz do Lipnika, gdzie zabili 5 osób i spalili 126 zabudowań. Wieczorem łunę z palących się domów, widzieli nawet mieszkańcy Krakowa.

Wspólnie zaśpiewano hymn państwowy i odczytano Apel Poległych. Kwiaty  na grobie Nieznanego Żołnierza złożyli: senator Andrzej Pająk z burmistrzem Dobczyc Tomaszem Susiem i wiceburmistrz Edytą Podmokły, starosta myślenicki Józef Tomal z sekretarzem Mieczysławem Kęskiem, wójt gminy Wiśniowa Bogumił Pawlak, komendant Komisariatu Policji w Dobczycach Tomasz Sawski wraz z płk. Krzysztofem Miękiną, radni Rady Miejskiej w Dobczycach. Przed grobem wartę pełnili żołnierze z 6. Brygady Powietrznodesantowej Garnizonu Kraków.

W uroczystości uczestniczył sztandar Koła Wieliczka Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej 12 pułku piechoty Batalionu „Wilga-Mrówka” w składzie:  Stanisław Dziedzic, przewodniczący Koła bez uprawnień kombatanckich, chorąży, Jadwiga Duda, prezes Stowarzyszenia „Klub Przyjaciół Wieliczki”, skarbnik Kola i Grażyna Kowal, wiceprezes Koła Wieliczka ŚZŻAK.

Na zakończenie uroczystości rozpoczęła się XXXIX Sztafeta Szlakiem Walk Partyzantów Armii Krajowej  i Batalionów Chłopskich na trasie z Dobczyc do Wiśniowej. 26 drużyn młodzieży ze szkół podstawowych, średnich i dorosłych pokonuje tę trasę dla uczczenia pamięci ofiar pacyfikacji Wiśniowej i Lipnika. Sztafeta zapoczątkowana została  w 1982 r. przez Ludwika Dziewońskiego i Kazimierza Bubulę. 19 września sztafeta zakończyła się w Wiśniowej wręczeniem najlepszym drużynom pucharów przejściowych, a wszystkim medali pamiątkowych.  W 2023 r. odbędzie się 40 sztafeta z finałem w Dobczycach.

fot. Jadwiga Duda

Myślenice - najnowsze informacje