czwartek, 21 października 2021 13:23

Czy jesteśmy gotowi na zmiany w naszej mobilności?

Autor Artykuł zewnętrzny
Czy jesteśmy gotowi na zmiany w naszej mobilności?

Czy jesteśmy zależni od samochodu? Jeśli tak, to czy warto  się z tej zależności wyzwolić i w jaki sposób? Te pytania postawili  sobie eksperci z różnych dziedzin, m.in. ekonomii, psychologii, prawa.  Najnowszy raport Polskiego Klubu Ekologicznego Okręgu Mazowieckiego jest  przeglądem eksperckich publikacji, które pomogą w projektowaniu i  implementacji kluczowych zmian w naszej mobilności.

Z jednej strony mamy miasta, które  wkładają sporo wysiłku w rozwój sprawnego, czystego i wygodnego  transportu publicznego, ścieżek rowerowych czy systemów roweru  miejskiego. Z drugiej, jest też wiele miejscowości, gdzie tego typu  działania są nieskoordynowane, nieodpowiednie w stosunku do potrzeb lub  błędnie przeprowadzane. Mamy też w kraju ogromne obszary wykluczenia  transportowego i nadal tracimy połączenia - szczególnie autobusowe.

Transport stoi przed ogromnymi  wyzwaniami. Konieczne jest ograniczanie zarówno emisji gazów  cieplarnianych, jak i innych zanieczyszczeń generowanych przez pojazdy.  Do tego dochodzą problemy z hałasem, brakiem przestrzeni, wypadkami.  Podejmowane decyzje i działania muszą być przemyślane oraz kompleksowe.  Powinny łączyć rozwiązania ograniczające ruch samochodowy i  zmniejszające jego negatywne skutki - od szkolnych ulic, przez strefy  czystego transportu, po zatrzymanie procederu wycinania z aut filtrów  DPF - z takimi, które ułatwią korzystanie z alternatyw, jak rozwój  transportu publicznego drogowego i szynowego, zwiększanie  bezpieczeństwa i wygody ruchu pieszego oraz rowerowego, czy zmiany w  planowaniu przestrzennym.

Polski Klub Ekologiczny Okręg  Mazowiecki nawiązał współpracę ekspertkami i ekspertami z różnych  dziedzin i zaprosił do napisania artykułów poruszających kwestie  zdrowotne, środowiskowe, społeczne, psychologiczne, finansowe i prawne  związane z korzystaniem z samochodów.

Wygodny czy uciążliwy, potrzebny czy szkodliwy? W przypadku samochodu  wyjątkowo trudno to ocenić, wszystkie te przymiotniki mogą opisywać go  właściwie. Jednak im więcej mamy na drogach aut, tym bardziej wady  zaczynają wygrywać z zaletami. Pojazdy pomagają nam przemieszczać się na  większe odległości, ale w większości przypadków naprawdę nie musimy i  nie powinniśmy zużywać energii na przemieszczenie jednej lub dwóch ton  stali, aluminium, tworzyw sztucznych itd. do przewiezienia jednej osoby.  Wiemy doskonale, że transport zbiorowy jest bardziej efektywny  energetycznie, surowcowo i przestrzennie. Tak samo jest z rowerowym.  Wiemy, że poruszając się pociągiem, autobusem, pieszo lub na rowerze  wydamy mniej pieniędzy i będziemy zdrowsi. Dlaczego więc trzymamy się  samochodów tak kurczowo? Czy to z powodu błędów w planowaniu  przestrzennym, przez zapaść kolei i PKS-ów, albo błędy edukacyjne i  wyrabianie w dzieciach złych nawyków, a może znaczenie mają wszystkie te  przyczyny? Uznaliśmy, że warto o to zapytać różnych ekspertów i  podzielić się tym, co odpowiedzą zaznacza Urszula Stefanowicz z Polskiego Klubu Ekologicznego Okręgu Mazowieckiego, ekspertka Koalicji Klimatycznej.
Potrzebne są zmiany w przepisach na  poziomie krajowym oraz praca z mieszkańcami na poziomie lokalnym –  wybranie spośród wielu dostępnych narzędzi służących modyfikacji  miksu transportowego takich, które najlepiej odpowiedzą na ich  potrzeby. Przed rozpoczęciem tej pracy warto spojrzeć na problem  naszej zależności od samochodu z różnych punktów widzenia. By  dokonać właściwych wyborów, dobrać odpowiednie rozwiązania,  powinniśmy najpierw dobrze zrozumieć punkt wyjścia, przyjrzeć się  wszystkim aspektom obecnej sytuacji – czytamy w najnowszym raporcie  PKEOM.
Dlaczego  warto prowadzić kampanię na rzecz odejścia od uzależnienia naszej  mobilności od samochodu? Odpowiedź jest prosta: w tym przypadku korzyści  społeczne w postaci ograniczenia emisji spalin, hałasu, zahamowanie  rozprzestrzeniania się zabetonowanych i wyasfaltowanych przestrzeni  kosztem zieleni spotykają się z korzyściami zdrowotnymi. Każda inna  forma przemieszczania się jest bowiem lepsza dla zdrowia, przede  wszystkim dzięki codziennej dawce aktywności fizycznej podkreśla dr  n. med. Tadeusz Jędrzejczyk, Dyrektor Departamentu Zdrowia Urzędu  Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, Współpracownik Gdańskiego  Uniwersytetu Medycznego.

W publikacji poruszono wiele aspektów  zależności od samochodów, w tym problem wykluczenia transportowego.  Podczas pandemii miejski transport publiczny oraz zbiorowy transport  autobusowy zapewniający dojazdy z mniejszych miejscowości i terenów  wiejskich do większych miast mocno ucierpiał. Nadal jest w poważnym i  pogłębiającym się kryzysie. Pilnie potrzebne są zmiany, między innymi  ustawy o publicznym transporcie zbiorowym czy zasad funkcjonowania  funduszu rozwoju przewozów autobusowych.

W wielu miejscach w Polsce bez samochodu nie da się dotrzeć do pracy,  na zakupy czy na uczelnię. Z jednej strony odcina to znaczną część  społeczeństwa od codziennych aktywności, a z drugiej strony skutkuje  korkami zarówno w mniejszych miastach, jak i dużych aglomeracjach.  Problemy z parkowaniem na osiedlach czy w dzielnicach dużych miast po  części są więc skutkiem braku sprawnej komunikacji zbiorowej w  mniejszych miejscowościach, z których mieszkańcy dojeżdżają do pracy czy  na uczelnie. Rozwijanie dobrego transportu publicznego na obszarach  wiejskich czy peryferyjnych jest więc w interesie nie tylko społeczności  z tych rejonów, ale także w interesie tych ośrodków, do których autami  przyjeżdżają osoby niemające alternatywy w postaci autobusu czy pociągu mówi Karol  Trammer, autor jednego z tekstów, redaktor naczelny dwumiesięcznika "Z  Biegiem Szyn" oraz książki “Ostre cięcie. Jak niszczono polską kolej”

Autorki i autorzy raportu przyjrzeli się nie tylko przyczynom  problemu tkwiącym w przeszłości i szansom na przyszłość, ale  również możliwościom wdrażania działań naprawczych na poziomie  europejskim, ogólnokrajowym i lokalnym. Ponadto udzielili ciekawych  odpowiedzi na pytania, dlaczego jesteśmy tak bardzo zależni od  samochodu oraz dlaczego warto to zmienić i w jaki sposób najlepiej to  zrobić.

Źródło: PKEOM
Informacja prasowa: TUTAJ
Cały raport dostępny jest: TUTAJ

Dominik Olędzki Rzecznik prasowy Koalicji Klimatycznej

Ekologia - najnowsze informacje