Przewierty sterowane to nowoczesna technologia bezwykopowa, która umożliwia wykonywanie podziemnych przejść instalacyjnych bez naruszania powierzchni terenu. Metoda ta znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie tradycyjne wykopy byłyby zbyt kosztowne, czasochłonne lub po prostu niemożliwe do wykonania – na przykład pod drogami, torami kolejowymi, rzekami czy w gęsto zabudowanych obszarach miejskich.
W praktyce przewierty sterowane pozwalają na precyzyjne poprowadzenie rur, kabli lub innych instalacji podziemnych po zaplanowanej trajektorii, z zachowaniem kontroli nad głębokością i kierunkiem wiercenia. Dzięki temu technologia ta jest powszechnie wykorzystywana w realizacji sieci wodno-kanalizacyjnych, gazowych, energetycznych oraz telekomunikacyjnych, w tym światłowodowych.
Rosnąca popularność przewiertów sterowanych wynika nie tylko z ich precyzji, ale także z ograniczenia ingerencji w otoczenie. Brak rozległych wykopów oznacza mniejsze utrudnienia w ruchu, krótszy czas realizacji inwestycji oraz ograniczenie kosztów związanych z odtworzeniem nawierzchni. To sprawia, że technologia ta stała się standardem w nowoczesnych pracach infrastrukturalnych.
Czym dokładnie są przewierty sterowane, jak przebiega ich realizacja oraz gdzie znajdują one swoje najczęstsze zastosowanie?
Technologia przewiertów sterowanych - jak to działa
Przewierty sterowane, określane również jako HDD (Horizontal Directional Drilling), to technologia polegająca na wykonywaniu kontrolowanego otworu w gruncie po wcześniej zaprojektowanej trasie. Kluczową cechą tej metody jest możliwość precyzyjnego sterowania kierunkiem i głębokością wiercenia, co pozwala ominąć istniejącą infrastrukturę podziemną oraz przeszkody terenowe.
Proces realizacji przewiertu rozpoczyna się od dokładnego zaplanowania trasy na podstawie dokumentacji projektowej oraz warunków gruntowych. Następnie wykonywane jest wiercenie pilotażowe przy użyciu specjalistycznej wiertnicy. Głowica wiertnicza wyposażona jest w system lokalizacji, który umożliwia bieżącą kontrolę położenia narzędzia pod ziemią i korygowanie toru wiercenia w czasie rzeczywistym.
Po wykonaniu otworu pilotażowego następuje etap jego stopniowego poszerzania, czyli rozwiercania. Średnica otworu jest dostosowywana do wymiarów planowanej instalacji – rury osłonowej, przewodu lub kabla. Ostatnim etapem jest wciągnięcie właściwego elementu instalacyjnego do przygotowanego otworu.
Cały proces odbywa się z wykorzystaniem płuczki wiertniczej, która stabilizuje otwór, zmniejsza tarcie oraz ułatwia usuwanie urobku. Dzięki temu przewierty sterowane mogą być realizowane w różnych warunkach gruntowych, przy zachowaniu wysokiej dokładności i bezpieczeństwa prac.
Gdzie stosuje się przewierty sterowane
Jednym z najczęstszych zastosowań są przewierty pod drogami, ulicami o dużym natężeniu ruchu, torami kolejowymi oraz ciekami wodnymi. Dzięki metodzie bezwykopowej nie ma konieczności zamykania ruchu ani naruszania konstrukcji nawierzchni, co znacząco ogranicza utrudnienia dla użytkowników oraz skraca czas realizacji inwestycji.
Przewierty sterowane są powszechnie wykorzystywane przy budowie i modernizacji sieci wodno-kanalizacyjnych, gazowych, energetycznych oraz telekomunikacyjnych. Technologia ta umożliwia precyzyjne prowadzenie rur i kabli na dużych długościach, także w pobliżu istniejącej infrastruktury podziemnej, bez ryzyka jej uszkodzenia.
Metoda HDD sprawdza się również na terenach zurbanizowanych oraz obszarach o szczególnych wymaganiach środowiskowych. Ograniczenie ingerencji w grunt, zieleń oraz zabudowę sprawia, że przewierty sterowane są często wybierane przy realizacjach w centrach miast, na terenach przemysłowych czy w miejscach objętych ochroną.
Technologię przewiertów sterowanych warto rozważyć w szczególności, gdy:
- instalacja musi zostać poprowadzona pod drogami, torami kolejowymi lub placami utwardzonymi, gdzie wykonanie wykopu otwartego wiązałoby się z kosztownym odtworzeniem nawierzchni lub czasowym wyłączeniem ruchu,
- teren objęty jest gęstą zabudową lub infrastrukturą podziemną, a precyzyjne sterowanie torem wiercenia pozwala bezpiecznie ominąć istniejące sieci,
- warunki formalne lub środowiskowe ograniczają możliwość prowadzenia robót ziemnych, np. na terenach zielonych, w pobliżu cieków wodnych lub obiektów chronionych,
- liczy się krótki czas realizacji inwestycji, szczególnie przy pracach modernizacyjnych lub awaryjnych, gdzie istotne jest szybkie przywrócenie funkcjonowania infrastruktury,
- planowana instalacja ma większą długość lub zmienną głębokość prowadzenia, co w przypadku wykopów tradycyjnych byłoby trudne do wykonania lub nieopłacalne,
- priorytetem jest ograniczenie ingerencji w otoczenie, zarówno pod względem wizualnym, jak i organizacyjnym.
W praktyce przewierty sterowane sprawdzają się zarówno przy niewielkich realizacjach lokalnych, jak i przy większych inwestycjach infrastrukturalnych. Kluczowe znaczenie ma jednak właściwa analiza warunków gruntowych oraz doświadczenie wykonawcy, które pozwalają dobrać odpowiednią technologię do konkretnego projektu.
Przewierty sterowane w trudnych warunkach gruntowych
Nie każda inwestycja infrastrukturalna realizowana jest w prostych warunkach gruntowych. W praktyce wykonawcy często muszą mierzyć się ze skałą, gruntami spoistymi, zmienną strukturą podłoża lub koniecznością prowadzenia prac niezależnie od pory roku. W takich przypadkach kluczowe znaczenie ma doświadczenie wykonawcy oraz odpowiednie zaplecze techniczne.
Przewierty sterowane w Małopolsce, gdzie występują zarówno tereny silnie zurbanizowane, jak i obszary o złożonej budowie geologicznej, realizowane są m.in. w Krakowie, Tarnowie, Nowym Sączu, Oświęcimiu czy Nowy Targ. Technologia HDD umożliwia w tych lokalizacjach precyzyjne wykonanie instalacji podziemnych nawet w wymagającym podłożu, bez ingerencji w nawierzchnię i istniejącą infrastrukturę.
Doświadczenie wykonawcze a zakres możliwości technologicznych
W praktyce możliwości technologii przewiertów sterowanych są w dużej mierze uzależnione od doświadczenia wykonawcy oraz zaplecza technicznego, jakim on dysponuje. Choć sama metoda HDD jest powszechnie stosowana, nie każda firma realizuje przewierty w pełnym zakresie warunków gruntowych i parametrów technicznych.
Przykładem wykonawcy działającego w Małopolsce jest firma Kozłecki Przewierty Sterowane, która realizuje również przewierty w skale, na odcinkach o dużych długościach oraz przy średnicach sięgających do 2 metrów. Tego typu możliwości mają istotne znaczenie przy większych inwestycjach infrastrukturalnych, gdzie standardowe rozwiązania bezwykopowe okazują się niewystarczające.
Istotnym elementem zaplecza technicznego jest także możliwość prowadzenia prac niezależnie od pory roku. W przypadku firmy Kozłecki stosowane są rozwiązania umożliwiające podgrzewanie płuczki wiertniczej, co pozwala na realizację przewiertów również w okresie zimowym, bez konieczności przerywania robót z powodu niskich temperatur.
Zalety przewiertów sterowanych
Technologia przewiertów sterowanych jest szeroko stosowana nie bez powodu. Jej popularność wynika z konkretnych, praktycznych korzyści, które mają znaczenie zarówno dla inwestorów, jak i wykonawców robót infrastrukturalnych.
Do najważniejszych zalet przewiertów sterowanych należą:
- Brak konieczności wykonywania wykopów otwartych - Prace prowadzone są pod powierzchnią terenu, co eliminuje potrzebę rozbierania nawierzchni dróg, chodników czy torowisk.
- Precyzyjne prowadzenie instalacji - Dzięki systemom lokalizacji możliwa jest bieżąca kontrola położenia głowicy wiertniczej, co pozwala dokładnie zaplanować i zrealizować trasę przewiertu.
- Możliwość omijania istniejącej infrastruktury podziemnej - Przewierty sterowane umożliwiają bezpieczne wykonanie instalacji w pobliżu innych sieci bez ryzyka ich uszkodzenia.
- Skrócony czas realizacji inwestycji - Ograniczenie robót ziemnych oraz brak konieczności odtwarzania nawierzchni znacząco przyspieszają cały proces.
- Mniejsze utrudnienia dla otoczenia - Technologia bezwykopowa pozwala zachować ciągłość ruchu drogowego oraz ograniczyć hałas i ingerencję w teren.
- Ograniczenie kosztów prac dodatkowych - Brak rozległych wykopów oznacza mniejsze koszty związane z rekultywacją terenu i przywracaniem infrastruktury do stanu pierwotnego.
Od czego zależy cennik przewiertów sterowanych
Cennik przewiertów sterowanych nie ma charakteru stałego i każdorazowo ustalany jest indywidualnie, w zależności od warunków konkretnej inwestycji. Na koszt realizacji wpływa wiele czynników technicznych i organizacyjnych, dlatego podawanie jednej, uniwersalnej stawki nie byłoby miarodajne. Możesz jednak sprawdzić orientacyjny cennik przewiertów sterowanych, oraz zależności w przypadku których doliczane są dodatkowe koszty.
W praktyce przy wycenie przewiertów sterowanych uwzględnia się m.in. długość i średnicę przewiertu, rodzaj gruntu (w tym występowanie skały), lokalizację inwestycji, stopień skomplikowania trasy oraz warunki terenowe. Znaczenie ma również termin realizacji oraz możliwość prowadzenia prac w okresie zimowym.
Z tego względu rzetelny cennik przewiertów sterowanych zawsze opiera się na analizie dokumentacji technicznej i lokalnych uwarunkowań, a nie na uproszczonych kalkulacjach.
Podsumowanie
Przewierty sterowane to nowoczesna i precyzyjna technologia bezwykopowa, która znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie tradycyjne wykopy są utrudnione lub nieopłacalne. Dzięki możliwości kontroli trasy wiercenia metoda ta pozwala na bezpieczne wykonywanie instalacji podziemnych w zróżnicowanych warunkach gruntowych, również na terenach zurbanizowanych i o skomplikowanej infrastrukturze.
Właściwy dobór technologii oraz doświadczenie wykonawcy mają kluczowe znaczenie dla powodzenia inwestycji. Analiza warunków terenowych, zakresu prac i parametrów technicznych pozwala nie tylko dobrać odpowiednie rozwiązanie, ale także rzetelnie określić cennik przewiertów sterowanych, dostosowany do realnych potrzeb konkretnego projektu.
